Stel, je komt net van de Fischmarkt. Je hebt een ochtendbiertje achter de kiezen, tevens een Fischbrötchen. Je hebt wat gedanst bij Eiercarl en je bent getrakteerd op dit soort uitzichten:

Zomaar een zondagmorgen in de haven - Standort Hamburg

Je bent klaar voor de dag, en die dag kan eigenlijk al niet meer stuk.  Maar het is nog vroeg (want Fischmarkt, dus je bent nog voor zessen opgestaan) en er is nog niets open. Macht nix, je loopt gewoon de Große Elbstraße in om kunst te kijken in de FrauenFreiluftgalerie. Onderweg maak je vast plannen voor het avondeten.

Holzhafen - Standort Hamburg

FrauenFreiluftgalerie

De FrauenFreiluftGalerie is een openluchtgalerie langs de Elbe: tussen de Fischmarkt en Övelgönne vind je 15 grote kunstwerken op verschillende gebouwen, met als thema ‘vrouwen werkzaam in de haven vanaf 1900 tot nu’. Het eerste kunstwerk werd in 1994 op de muur gezet en er wordt nog steeds gewerkt aan nieuwe murals – en inmiddels ook aan het onderhoud/restoratie van de kunstwerken die er al zijn.

FrauenFreiluftgalerie - Vrouwen in de haven - Standort Hamburg

Alle murals zijn en worden gemaakt door kunstenaressen uit (voornamelijk) Hamburg.

FrauenFreiluftgalerie - Standort Hamburg

Doel van de galerie

Bij ‘havenarbeid’ denken de meeste mensen toch als eerste aan ruige mannen met veel haar, reusachtige spierballen met creatief taalgebruik, al dan niet aangevuld met bouwvakkersdecolleté. Mannen die ook ruig werk doen waar je vies van wordt enzo.

Maar er hebben natuurlijk altijd al ook vrouwen in de haven gewerkt, en het worden er steeds meer. En deze vrouwen werken niet alleen als koffiejuffrouw. Vroeger niet en nu ook niet.

De bedenkers van de FrauenFreiluftGalerie willen de relatief onbekende geschiedenis van vrouwen in de haven zichtbaarder maken en willen vooral af van die ‘Rollenklischees’.

FrauenFreiluftgalerie - vrouwelijke havenarbeid - Standort Hamburg

 Waar vind je de galerie precies?

Je komt de eerste schilderingen tegen bij het steegje van de Baumannstreppen, net voorbij Zum Schellfischposten (leuk) en de Haifischbar (tourist trap) aan de Gr0ße Elbstraße. Van hieruit loop je de straat uit in de richting van Övelgönne om alle kunstwerken tegen te komen. Het water blijft aan je linkerzijde ;). Sommige murals liggen een beetje verstopt en en hangen (? wat doen murals eigenlijk, hangen? zitten? zich bevinden?) op binnenplaatsjes en achterkanten van gebouwen. De precieze adressen staan op de website van de FrauenFreiluftGalerie, maar ik vind het zelf eigenlijk leuker om gewoon rond te lopen en bij toeval op een kunstwerk te stuiten.

FrauenFreiluftgalerie pluksters - Standort Hamburg

Frauen bei der Kaffee-, Tabak- und Bananenernte, Cecilia Herrero, Janet Pavone, Hildegund Schuster, 1994, op de oostelijke muur van Große Elbstraße 164. Meer over de achtergrond van deze mural: hier.

Grosse Elbstrasse - Vis overal vis - Standort Hamburg

Sommige stukken van de Große Elbstraße zijn niet echt heel inspirerend. Maar vergis je niet, er liggen goede (vis)restaurants aan deze weg, clubs als Hafenklang en Golem, historische kranen en natuurlijk altijd een hammergeile Ausblick op de haven…

FrauenFreiluftgalerie poetsvrouwen - Standort Hamburg

Wisch und weg – Die Putzfrauen, Hildegund Schuster, 1997, om de hoek bij restaurant Marseille. Meer: info.

FrauenFreiluftgalerie - een beetje verstopt - Standort Hamburg

Demonstrantinnen, Cecilia Herrero und Hildegund Schuster, 1997, op de achtermuur van Große Elbstraße 164. Meer: info.

FrauenFreiluftgalerie - prostituee - Standort Hamburg

Prostituierte, Cecilia Herrero, 1995, trap Große Elbstraße 164 – als je die trap overigens op klautert kom je bij restaurant Gasthaus zum Elbblick, aanrader. Meer: info

FrauenFreiluftgalerie - bij Gasthaus zum Elbblick- Standort Hamburg

Der Streik der Kaffeeverleserinnen, Hildegund Schuster, 1996, bij dezelfde trap als de mural met de prostituee. Dit werk herinnert aan de staking van de koffiebonensorteersters in Altona in 1896. Het bevindt zich in de buurt van waar vroeger de firma Stucken & Andresen was, waar de meeste demonstrantes vandaan kwamen. De vrouwen voerden actie voor een minimumloon (ze verdienden op dat moment minder dan de helft van het laagste door mannen verdiende loon) en betere werkomstandigheden (als in: een maximaal gewicht dat ze per dag moesten sjouwen en bescherming tegen ongewenste intimiteiten van hun meerderen). Meer: info.

Rondleidingen

De galerie organiseert boeiende rondleidingen door het havengebied, zowel op afspraak als elke eerste woensdag van de maand. Een van de kunstenaressen leidt je rond en vertelt alles over ruim 100 jaar vrouwenarbeid in en om de haven.

18:00 – 19.30 van april tot oktober |  € 5
trefpunt: Große Elbstraße 132, bij de Seemannsmission – Bus 111, halte Sandberg
meer info op de site – check ook voor bijzondere Veranstaltungen

FrauenFreiluftgalerie - met sushi- Standort Hamburg

Let ook even op de sushiwagen en die in curieus plastic verpakte auto…

FrauenFreiluftgalerie - detail- Standort Hamburg

 Wat de archiefmans ervan vindt…

Niet dat dit überhaupt van belang is, maar het is me bijgebleven wat hij erover zei omdat ik nogal ontstemd was over zijn opmerking:

“Ja, schon cool, ich hätte mir nur talentierteren Künstlerinnen gewünscht”
(Ja, best cool, maar ik zou graag gewild hebben dat de kunstenaressen wat meer talent hadden)

De archiefmans is overigens de leider van het Altonaer Archief, van wie ik ooit hoopte dat hij mijn nieuwe beste vrind ging worden, wat op niets uitgelopen is omdat hij een zeurkees blijkt die zichzelf graag oeverloos hoort praten en ook vindt dat hij alles beter kan dan wie dan ook, van geschiedkundig onderzoek tot het maken van kunst – want ja, deze galerie had hij definitiv beter kunnen voorzien van kunst. Hashtag #diepezucht.

Eerlijkheidshalve moet ik erbij zeggen dat de stijl van de FrauenFreiluftGalerie ook niet echt de mijne is, maar daar gaat het dus niet om. Het is een mooi initiatief om op een leuke en toegankelijke manier een onbekend stukje geschiedenis te belichten, het is in feite een gratis museum en het is ook een beetje een speurtocht (want sommige murals zijn een beetje verstopt) in een straat die weliswaar veel te bieden heeft, maar die op plaatsen ook bepaald niet inspirerend is. Dus. Daar zou de archiefmans zich over moeten verheugen, in plaats van te emmeren dat hij het beter had gedaan.

FrauenFreiluftgalerie - vissen - Standort Hamburg
Goed om te weten

Je bent aan het water, dus als je weer naar bijvoorbeeld Bahnhof Altona wilt, moet je omhoog. Dat kan natuurlijk gewoon met de benenwagen, maar ook met de bus, bijvoorbeeld bus 111 of 112 (vanaf Övelgönne).

Als je flink doorbanjert loop je in een goed half uur van de Fischmarkt naar Övelgönne. Maar dan loop je echt goed door en stop je onderweg niet. En dat is natuurlijk eigenlijk niet het plan.

FrauenFreiluftgalerie - Neumuehlen- Standort Hamburg

Meer vertier aan de Elbe

Gratis bezienswaardigheden aan de Elbufer
Instant vakantiegevoel aan de Elbe

Meer over de kunstenaressen van de FrauenFreiluftgalerie op de website: www.frauenfreiluftgalerie.de