Hamburg telt zo’n 2 miljoen inwoners. Wil jij er daar één van worden?
Dan gaan we gisteren nog op zoek naar een woning! Ik verzamelde wat handige adressen en tips voor je die je kunnen helpen bij je zoektocht naar een woning in Hamburg.

Waar zoek en vind je een woning?

Het is niet heel gemakkelijk om snel een woning te vinden in Hamburg, maar zeker ook niet onmogelijk. Een beetje brutaal zijn helpt, en investeren in je netwerk ook. Op de volgende sites vind je het particuliere woningaanbod van Hamburg:

www.immobilienscout24.de
www.wohnungsboerse.net
www.immonet.de
www.immowelt.de
www.zwischenmiete.de (tijdelijke woningen)
www.wg-gesucht.de (niet alleen voor kamers in een gedeelde woning, maar ook voor 1- of 2-kamerwoningen en studio’s)
OP FB-groepen als Wohnungsbörse Hamburg en Wohnung und WG in Hamburg gesucht oder frei? (beide gesloten groepen) komen ook regelmatig interessante advertenties voorbij.
Zoeken vanuit Hamburg zelf is altijd makkelijker, dus overweeg ook tijdelijke woonruimte of om een tijdje in een ho(s)tel of AirBNB woning te wonen.

Woningbouwverenigingen (Genossenschaften) / sociale woningbouw zijn er ook, zij het dat het systeem mij nog steeds wat onduidelijk is en de wachtlijsten lang zijn. Een overkoepelende organisatie waarmee je je bij alle verenigingen inschrijft is er niet. Je schrijft je dus bij één (of meerdere) vereniging(en) apart in. Grote woningbouwverenigingen zijn bijvoorbeeld BVE en SAGA.

Waarop moet je letten?

Prijzen per vierkante meter

Huurprijzen worden in Hamburg berekend per vierkante meter, en kunnen per wijk erg verschillen. In Altona-Altstadt bijvoorbeeld ligt de gemiddelde prijs per m2 voor 2016 op € 14,55, in HafenCity op € 16,98 en in Niendorf op € 11,17, aldus de Mietspiegel Hamburg 2016.

Vind je, net als ik, dat rekenen per vierkante meter maar ingewikkeld, dan biedt deze Miet-Map van Immobilien Scout24 uitkomst. Aan de hand van het U/S-Bahn netwerk van Hamburg worden op deze kaart de gemiddelde prijzen voor een 2-kamer woning van 70m2 genoteerd:

Mietmap Immonet Hamburg

Check ook of de woning een keuken heeft

Je leest het goed: check of de woning waar je oog op gevallen is een keuken heeft. In Nederland mag een woning niet opgeleverd worden zonder keuken, maar in Duitsland is het heel normaal dat je je eigen keuken laat plaatsen, ook in een huurwoning, en die als je weer vertrekt ook weer meeneemt. Het is in Duitsland sowieso gebruikelijker dan in Nederland om zelf dingen aan te passen in een huurwoning, waardoor soms een woning wat minder compleet kan worden opgeleverd dan je had verwacht. Check goed wat bij de woning hoort en wat niet en waarover je eventueel met de vertrekkende bewoner en/of de huisbaas afspraken kunt maken. Hoe mijn keuken eruit zag toen ik in mijn woning trok kun je hier zien: Een keuken zonder keuken en meer van zulks.

Provision

Het berekenen van Provision is sinds april 2015 niet meer toegestaan: de kosten voor de makelaar hoort de verhuurder te betalen en mogen niet op de huurder afgeschoven worden. Veel verhuurders en makelaars proberen dat je deze kosten op sneaky wijze vaak toch nog in je haar te smeren.

Goed voor je Duits…

De jacht op een woning gaat ook wonderen doen voor je Duits, want je gaat een berg nieuwe woorden leren: In ruhiger Lage – Wortschatz voor woningzoekenden.

Verhuizen naar Hamburg - Altonaer Rathaus - Standort Hamburg

Goed beslagen ten ijs bij een bezichtiging

Als je, hoera, bent uitgenodigd of aangemeld voor een bezichtiging, tref je wat voorbereidingen. Bij de meeste woningen zul je niet de enige zijn die daar wil wonen (denk aan bezoek met 30 andere kandidaten). Je doet er goed aan goed beslagen ten ijs te komen en alvast een kleine papierwinkel te verzamelen:

    • Kopie van arbeidscontract of loonstrookje van de laatste drie maanden
      Ben je eigen baas, dan heb je zoiets natuurlijk niet, maar dan kun je je Steuerberater vragen om een Bescheinigung, of een kopie van je laatste Steuerbescheid (belastingaanslag) meenemen. Het hangt er een beetje van af wat de verhuurder vraagt (vaak zijn ze wat paranoïde bij zelfstandigen), maar op een Steuerbescheid staat een hoop info die de verhuurder geen billen aangaan, dus ik zou altijd kiezen voor een Einkommensnachweis van de Steuerberater, ook al is dat niet gratis. Let erop dat de meeste huisbazen eisen dat zo’n pampiertje niet ouder is dan drie maanden.
    • SCHUFA-Auskunft
      De SCHUFA-Auskunft is Duitse BKR-registratie. Kost € 19, kan op de site www.schufa.de worden aangevraagd en is binnen een paar dagen in huis. Het is eigenlijk een beetje een vreemd systeem, want er wordt enkel gecontroleerd of je in Duitsland schulden hebt en niet in bijvoorbeeld Nederland of op de Kaaiman-Eilanden.
    • Mieterselbstauskunft
      Dit is de vragenlijst waarop je invult of je huisdieren, kinderen, echtgenoten of andere luide hobby’s hebt. In sommige gevallen stuurt de verhuurder of de makelaar een formulier toe, maar je kunt ook standaardformulieren downloaden (o.a. op de site van Mietrecht-Hilfe). Het is handig om voor de zekerheid iets mee te nemen, ook als er nog niet om gevraagd is.
    • Kopie van je paspoort, want je weet maar nooit. Maak via de app van de NL overheid een kopie op maat, waarop je BSN is afgeschermd en waarop staat voor welk doel de kopie is.
    • Mietschuldenfreiheitsbescheinigung / Vorvermieterbescheinigung
      Een bewijs van je laatste huisbaas dat je de huur altijd netjes betaald hebt. Ook hier wordt in sommige gevallen een formulier opgestuurd, en kun je online (bijvoorbeeld bij Immonet) templates vinden die je je huidige huurbaas kunt laten ondertekenen. Soms voldoet het ook een paar maanden huur vooruit te betalen.
    • Burgschaftserklärung
      Mocht je een contract met wisseluren hebben, of een tijdelijk contract, dan helpt het ook om iemand borg te laten staan voor je huur. Een template vind je hier.
    • Haftpflichtversicherung
      Sommige verhuurders/makelaars vragen je ook te bewijzen dat je een WA-verzekering (Haftpflichtversicherung) hebt afgesloten. Sowieso is dit een belangrijke verzekering om zo snel mogelijk na aankomst in Duitsland af te sluiten.
    • Neem iemand mee naar de bezichtiging, bij voorkeur iemand die vloeiend Duits spreekt en bereid is lastige vragen te stellen. Twee paar ogen zien bovendien meer dan één.

Verhuizen naar Hamburg - Standort Hamburg

Wij hebben ook een Fernsehturm!

Het huurcontract en de borg

Project Verhuizen Naar Hamburg krijg nu echt vaste vorm: je hebt een huurcontract voor je neus liggen! Dit contract beslaat waarschijnlijk vele pagina’s, maar lees ze vooral allemaal goed door en laat het contract liefst ook nog even bekijken door iemand die German legalese spreekt.
De borg bedraagt doorgaans rond de twee/drie maanden aan Kaltmiete (kale huur). Hiervoor sluit je in de meeste gevallen een speciale Mietkautionskonto af bij een bank. (Een soort en/of-rekening met de huisbaas… maar dan anders…) Dit kost niets. Het geld blijft bij de bank op jouw naam staan, maar is verpand aan de huisbaas. De huisbaas kan er echter niet zonder jouw toestemming bij, en andersom ook niet. De oorkonde die bij deze rekening hoort houd je in principe zelf, al zijn er huisbazen die de originele oorkonde willen hebben.

Wohngeld

Wohngeld (huurtoeslag) kun je aanvragen – als je durft. De regels zijn strenger dan in Nederland (d.w.z., de inkomensgrenzen waarboven je geen recht meer hebt op huurtoeslag liggen hier aanzienlijk lager dan in Nederland), en voor de aanvraag moet je rekening houden met een shitload aan formulieren. Meer informatie op wohngeld.org. Een overzicht van de formulieren die de stad Hamburg van je wil hebben voor zo’n aanvraag vind je hier: Formular-Download Wohngeld. Omdat de kans aanzienlijk is dat je niet in aanmerking komt voor Wohngeld (ook met een inkomen waarmee je in Nederland in principe wel in aanmerking zou komen voor huurtoeslag), loont het dat even uit te zoeken voor je je in het formulieren-en-documenten-oerwoud van de aanvraag stort.

Verhuizen naar Hamburg - woning zoeken en vinden - Standort Hamburg

Waar meld je vervolgens de verhuizing aan?

Als je eenmaal een contract en een sleutel op zak hebt moet je de verhuizing naar je nieuwe paleis
nog aanmelden bij de gemeente. Dit doe je bij het Einwohnermeldeamt van het Stadtteil waarin je woont. Het adres, de openingstijden en alles wat je nog meer wilde weten van het Einwohnermeldeamt zoek je op in de Behördenfinder Hamburg. Je kunt (in Altona) op de bonnefooi gaan en een nummertje trekken, of een afspraak maken voor de aanmelding.

Het verschilt per stad, en mogelijk per Stadtteil, maar in Altona betaal je € 10 voor je inschrijving, en opnieuw als je binnen de stad weer verhuist. Hoewel ik op alles was voorbereid (zie: Werden Sie Deutscher – inschrijven bij de gemeente), bleek ik voor de gemeentelijke aanmelding slechts nodig te hebben: 1) ingevuld Anmeldeschein, 2) paspoort en 3) geld. Check het voor de zekerheid, want er kan gevraagd worden naar een kopie van je huurcontract en/of een Bescheinigung van de huisbaas om aan te tonen dat je daadwerkelijk van hem huurt (nee, veel instanties vinden een huurcontract waar jouw naam op staat daarvoor toch net niet voldoende bewijs).

Houd er bij het invullen van het Anmeldeschein overigens rekening mee dat kerkbelasting (van 6% of 9%, toch geen kattenpis) hier nog bestaat en dat je daaraan vast komt te zitten als je invult dat je een bepaald geloof aanhangt.

Verhuizen naar Hamburg - op zoek naar woning - Standort Hamburg

Meldebestätigung

In ruil voor die € 10 krijg je een Meldebestätigung, het papiertje dat je vervolgens altijd bij je hoort te hebben en dat je nodig hebt bij welke aanvraag dan ook waarbij je je moet identificeren. Dit papiertje bewijst dat je woont waar je zegt dat je woont. Op Duitse ID-kaarten staat ook het adres van de eigenaar. Op buitenlandse ID’s staat geen adres, vandaar de Meldebestätigung. Ik had gehoopt dat het dan toch een wat indrukwekkender en vooral duurzamer document was, maar dat is niet zo: het is een A4-tje, gedrukt op off-white papier – en daarmee in zekere zin wel duurzaam, maar gezien de grote kans op verfomfaaid raken toch niet praktisch voor een document dat in feite altijd bij je moet zijn.

Formulieren

Heb je de smaak te pakken of een formulierenfetisj ontwikkeld, dan vind je hier alle mogelijke formulieren die je in Hamburg voor interactie met de gemeente nodig zou kunnen hebben: Formulare A bis Z.