Just another day in the office: Chilehaus

Weer op kantoor werken en kantoorkoffie moeten drinken lijkt me een van de ergste dingen op deze wereld. Maar als het dan toch moet, dan in het Chilehaus. Want voor een kantoor in werelderfgoed wil ik best een uitzondering maken.

In Hamburg kan dat, werken in werelderfgoed. En wel in het Kontorhausviertel, dat samen met de Speicherstadt sinds juli 2015 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. De Sprinkenhof liet ik je al zien, maar Hamburgs boegbeeld, het Chilehaus, bezocht ik natuurlijk ook.

Boegbeeld van Hamburg: het Chilehaus

Toen het net gebouwd was stond dit plaatje op de cover van alle magazines. Het architectonische hoogstandje was wereldwijd een enorme hit. Het Chilehaus werd, met zijn tien verdiepingen, ook wel Hamburgs eerste wolkenkrabber genoemd. Het heeft de vorm van een scheepsboeg en was niet voor niets het boegbeeld van de stad:

UNESCO-werelderfgoed in Noord-Duitsland | Chilehaus Hamburg | Standort Hamburg

Hypermodern: Backsteinexpressionismus

Het Chilehaus werd begin jaren ’20 gebouwd door architect Fritz Höger, die een paar jaar later ook aan de Sprinkenhof zou werken. De stijl die gekozen werd was het toen hypermoderne Backsteinexpressionismus.

De beelden binnen werden gemaakt door Richard Kuöhl (een naam die ik nog steeds niet goed kan uitspreken, overigens).

De opdrachtgever voor deze parel was Henry B. Sloman, handelaar in kruiden uit Chili. In die tijd was het gebruikelijk dat gebouwen de naam van de opdrachtgever kregen, maar omdat Sloman meerdere panden in Hamburg bezat, werd aan het Chilehaus een naam gegeven die refereerde aan Slomans werkzaamheden.

Het leek er overigens lange tijd op dat de bouw van dit kantoorpand een soort Noord-Zuid-lijn of Elbphilharmonie avant la lettre zou worden: voordat er begonnen kon worden met bouwen werden maar liefst 17 ontwerpen bij de stad Hamburg ingediend.

De steenkeuze was eenvoudig: “Ze doen het er maar mee”

Sloman had voor een prikje een grote partij donkere bakstenen op de kop getikt. De kwaliteit was op z’n best dubieus en veel stenen waren kapot, maar de architecten hadden het er maar mee te doen. Als gevolg hebben sommige decoratieve elementen op de gevel een wat aparte vorm.

Er is echter ook een andere versie van dit verhaal, en een citaat van de architect, waarin hij zegt dat hij voor de gevel van het gebouw uitgerekend die stenen koos die normaal voor vloeren en varkensstallen gebruikt werden, omdat hij ze juist voor dit gebouw heel geschikt achtte. Wat er waar is…. ?

„Erwähnt sei noch, daß ich für die Fronten des Chilehauses ausgerechnet Ausschußklinker wählte, die sonst normalerweise allenfalls für Schweinställe, Fußböden-Pflasterungen gut genug gehalten würden. Mir aber waren diese deformierten Brocken für meinen Riesenbau gerade so gut, nur durch ihre natürliche Knupperigkeit, so wie sie durch höchste Feuersglut wurden, waren sie mir lieb, nur ihnen verdanke ich einen Großteil der Wirkung des Riesenbaus (…).“

Alles schön und gut, ik ging dus het dak van het Chilehaus op…

… en daarvoor verwacht ik eigenlijk wel applaus, want hoogtevrees.

Sinds ik hier woon wilde ik het Chilehaus al eens in. Dat kon nu eindelijk, en ik mocht zelfs het dak beklimmen, waarvan akte:

Helemaal bovenaan ben ik echter niet geweest, want mij krijg je met geen fles Tulipe dit soort enge trapjes op:

Er is trouwens een bufferzone rond dit werelderfgoed

Een van de voorwaarden om opgenomen te worden op de Werelderfgoedlijst is het instellen van een bufferzone rondom het erfgoed. Hierin mag geen hoogbouw neergezet worden en mag niets gewijzigd worden dat op enige manier het zicht op het erfgoed belemmert of invloed heeft op het karakter ervan.

Dat is natuurlijk mooi en ook noodzakelijk, maar betekent helaas ook dat Hamburg in de buurt van het Hauptbahnhof toch ook met een aantal beduidend minder fraaie gebouwen opgescheept zit.

Uitzicht op o.a. het Chilehaus vanaf de Dovenhof.

Ik wil het graag ook nog even hebben over de trappenhuizen in het Chilehaus

Want ja, van buiten is het een interessante verschijning, dat scheepsboegvormige kantoorgebouw, maar van binnen is het zo mogelijk nog veel fraaier. Echt!

Elke ingang heeft een andere trappenhuisstijl.

UNESCO-werelderfgoed in Noord-Duitsland | Chilehaus Hamburg | Standort Hamburg

Het trappenhuis bij de C-ingang.

Niet alleen beneden zijn de trappenhuizen wunderschön, ook helemaal boven:

Je zou er bijna een kantoorbaan voor overwegen, oder? Bijna…

O, en over de kelders van het Chilehaus dit

De kelders van het Chilehaus staan nog hoog op mijn Must See lijst. Het gebouw ligt namelijk onder Elbeniveau, en staat (net als de Speicherstadt) op drassige grond, en is daarom voorzien van hypermoderne snufjes om te zorgen dat het gebouw niet instort of ernstig beschadigd raakt in geval van een overstroming (waaronder een verwarmingssysteem dat kan drijven in geval van een kelder die onder water staat).

Gelukkig doet het Chilehaus regelmatig mee aan de Tag des offenen Denkmals en kun je dan de kelders bezoeken.

Meer over ons werelderfgoed en het Kontorhausviertel:

4 gedachten over “Just another day in the office: Chilehaus

  1. Hallo,

    Ik had een vraagje: ik ben hobbyfotograaf en zie vaak foto’s op Instagram van de prachtige trappenhuizen van de zg. “Kontorhäuser”. Zijn deze panden vrij toegankelijk of niet? En waar moet ik zijn voor toestemming? Ik heb een passie voor oude trappenhuizen, en zou er dolgraag wat foto’s maken. Online is het moeilijk om te achterhalen welke bedrijven er in die panden gehuisvest zitten en om op goed geluk naar Hamburg te reizen lijkt me een te groot risico.

    Maar wat een mooie stad om te wonen, daar kan Amsterdam een voorbeeld aan nemen vind ik.

    Groeten,
    Bas Handels

Plaats een reactie