Maar dan heb je ook wat: een Krankenversicherung

Dit is een potentieel extreem saai stuk, maar jongens, ik moet toch ook ergens mijn ei kwijt. Bovendien weet je nooit wie je er per ongeluk mee helpt. Ik doe er ook wat foto’s bij, OK?

Dit potentieel saaie stuk gaat over de ziektekostenverzekering in Duitsland (gaap, maar echt, lees even door). Na 2 jaar in Duitsland en 18 maanden gehakketak ben ik eindelijk normaal verzekerd en kan ik, zoals ieder ander hier, bij de eerstvolgende verkoudheid zum Arzt rennen. Triomf! Het had allemaal nogal wat voeten in aarde…

Psst… even geen tijd voor dit trandendal maar gewoon zien wat je moet weten om een verzekering af te sluiten? Check mijn tips alles over de zorgverzekering in Duitsland .

Eerst was ik Grenzgänger

Ik ben in maart 2013 verhuisd, maar werkte tot augustus van dat jaar nog onder parttime contract voor een Nederlandse werkgever. Zodoende was ik via een E-106 formulier als Grenzgänger verzekerd.

Dat was erg mooi: ik betaalde gewoon mijn normale bijdrage aan de FBTO, en was daarvoor onder het Duitse pakket verzekerd bij de Techniker Krankenkasse. Het Duitse basispakket is veel uitgebreider dan het Nederlandse, en is bovendien veel duurder, dus dit was een topdeal.

Wijsheden:

  • Heb je een contract in Nederland en ben je werkzaam in Duitsland, vraag dan een E-106 formulier bij je Nederlandse verzekering, stempels erop en daarmee naar een Duitse gesetzliche Krankenkasse gaan.
  • Laat vervolgens je gebit controleren, want de controle zit hier in het pakket. Altijd meegenomen.

Hierna begon vervolgens de ellende, die er alle schijn van had net zo lang te gaan duren als de bouw van de Elbphilharmonie

Daarna volgde de voorbipsverzekering

Per augustus 2013 liep mijn contract af en ging ik als ZZP’er verder. Zowel mijn belastingplicht als zorgverzekeringsplicht in Nederland kwam te vervallen, en ik was nu officieel helemaal in Duitsland gevestigd.

Daarmee had ik ook in Duitsland verzekerings- en belastingplicht. Hoi hoi! Mijn zoektocht door de jungleachtige wereld van de Duitse ziektenkostenverzekering begon, en hier ging ik ook meteen de mist in:

  • Ik nam aan dat het Duitse systeem vergelijkbaar was met het Nederlandse, quod non en daarom liet ik mij, om van het gezeur af te zijn:
  • adviseren door mijn ex-vriend.

Mijn ex regelde, via zijn verzekeringsagent, een flapdrol van de bovenste plank, een zogenaamde Expat/Auslandsversicherung. Daarmee zou ik voor een prikje maximaal twee jaar verzekerd kunnen zijn.

Freiwillig gesetzlich verder verzekeren bij de TK leek me echt erg duur, bovendien begreep ik eigenlijk niet helemaal waarom het woord gesetzlich hier van belang was (dit bleek later niet ‘een beetje dom’ maar ronduit oliedom van mij). Ik ging in zee met de Care Concept verzekering van Hanse Merkur en was ‘verzekerd’.

Een beetje jammer was het dat deze Auslandsversicherung een soort (nauwelijks) veredelde reisverzekering is, bedoeld voor mensen die een stage in Duitsland komen doen, in eigen land nog gewoon verzekerd zijn en na niet al te lange tijd ook gewoon weer naar eigen land ophoepelen.

Deze verzekering dekt zo goed als niets. Eigenlijk behoorde fietsen door de haven met deze verzekering al niet meer tot de mogelijkheden… (te riskant)

Alleen in echte noodgevallen, als je al bijna dood bent, neemt deze verzekering kosten over. Als je tenminste het juiste formulier meegenomen hebt naar de dokter. Het idee achter deze verzekering is immers dat je spoedeisende hulp krijgt en vervolgens gerepatrieerd wordt. In mijn geval zou er niks te repatriëren zijn.

Wijsheden:

  • Laat je niet door je ex adviseren, of in elk geval niet door de mijne. Hij heet Sven, net als alle andere mannen in Hamburg (dus eigenlijk heb je aan dat advies ook geen drol).
  • Als je voor langere tijd in Duitsland gaat wonen en je zegt alles op in Nederland, ga dan niet voor zo’n veredelde reisverzekering, maar neem een échte verzekering. Laat je adviseren door de medewerkers van de Evangelische Auslandsberatung, zij weten van de hoed en de rand op het gebied van Sozialberatung voor EU-burgers.
  • Als je weet dat je op enig moment toch weer naar Nederland, of elders wilt, zijn er genoeg expatverzekeringen waar je wél iets aan hebt.
    Let wel: dit zijn particuliere verzekeringen die geen enkele plicht hebben om je aan te nemen en die dus in je medische verleden willen snuffelen.

Particulier vs. ziekenfonds – hier bestaat het nog. Maar dat wist ik dus niet.

Needless to say dat ik al na een half jaar van deze voorbipsverzekering af wilde. Maar dát ging dus niet. Want waar ik ook aanklopte, ik werd geweigerd omdat ik een ‘Privatversicherung‘ zou hebben.

Het was pas op dat moment dat ik begreep dat er in Duitsland nog een systeem van particuliere verzekeringen en ziekenfondsen is. En dat je als je eenmaal privatversichert bent, je niet meer gesetzlich kan worden verzekerd, tenzij je een baan aanneemt die tot verzekeringsplicht leidt. *

Wel excusez le mot, maar: shit, scheiße, merde!

Mij werd verteld dat ik een Privatversicherung had, en dat ik dus privatversichert moest blijven.

Privatversicherungen wijzen je echter af als je in de afgelopen 10 jaar iets hebt gemankeerd. Daar kom je dan achter nadat je 100 formulieren hebt ingevuld én een verklaring hebt ondertekend waarmee je álle artsen die je in de afgelopen 10 jaar hebt gezien ontslaat van hun beroepsgeheim. (Wtf? Ja, dat dacht ik dus ook, maar goed, ik heb braaf getekend, want verzekeringsnood.)

Ik kwam er mooi niet in.

Nu wordt het naar. Wil je jezelf dit besparen, ga dan meteen naar mijn tips voor het afsluiten van een Krankenversicherung – op de juiste manier.

Street Art Klostertor - Standort Hamburg

Ik probeerde het bij de Künstlersozialkasse

Schier waanzinnig geworden van het gebrek aan overzichtelijke informatie stapte ik, inmiddels juni 2014, naar de Unternehmersberaterin. Zij attendeerde me op het bestaan van de Künstlersozialkasse, de KSK, of zoals ik ze liever noem, de Künstler-asozial-kasse.

Het idee is mooi bij KSK: voor kunstenaars en publicisten neemt deze club als het ware het werkgeversdeel van de verzekering over, waardoor je geen krankzinnig hoge premies moet betalen. Honderden formulieren, eindeloos geneuzel en gediscussieer, dat tot 6 maanden of zelfs een jaar kan duren, waarna in mijn geval, potjandriedubbeltjes, nog steeds neen gezegd werd op grond van de verdeling van mijn verschillende werkzaamheden.

De wanhoop

KSK wenste mij niet verder te adviseren, dus ik deed nog maar weer eens een rondje langs gesetzliche Krankenkassen en bij Privatkassen… Dit leverde niet meer op dan dit soort bijzonder informatieve gesprekken:

“Nee, dan moet u privaat verzekerd blijven.”
Maar die nemen me niet aan.

“Tsja, maar wij kunnen u niet verzekeren, u moet privaatverzekerd blijven.”
Maar waar moet ik me dan in godsnaam melden en hoe moet ik me in dit land verzekeren?!

“U moet privaatverzekerd blijven. Dat is de wet.”
(Op strooien met wetsartikelen is men hier dol!)

Tot het googlen van mijn voorbipsverzekering was niemand bereid. Ik bespaar je de rest.

Wijsheid:

Wijn. Helpt. Bij. Bijna. Alles. En David Attenborough.

De verlossing

Beraterin nummer 151 kwam met het bericht dat ik voor de Duitse wet helemaal niet verzekerd was, daar mijn voorbipsverzekering geen volwaardige verzekering was, en dat een gesetzliche Kasse verplicht was me aan te nemen, met terugwerkende kracht. Met wetsartikelen erbij kon ik nu de gesetzliche verzekeraar om de oren slaan, ha!

Wijsheden:

  • Ik belandde bij de Sozialberatung van de Evangelische Auslandsberatung. Deze club kan ik je alleen maar aanbevelen. Ze zijn vriendelijk, weten waar ze het over hebben en kunnen met wetsartikelen strooien waar je iets aan hebt.
  • Laat je altijd adviseren door iemand die er verstand van heeft, zoals iemand van de voornoemde Auslandsberatung en niet door Sven en zijn makkers.
    Overzichtelijke informatie is lastig te vinden, en verzekeraars kennen sich ja oft auch nicht gut aus, ofwel, weten er de ballen van. Ik heb dan wel stapels formulieren ingevuld, maar weet uiteindelijk natuurlijk alleen iets over mijn eigen situatie.
  • Naast de zorgverzekering is er ook nog de Renteversicherung, ofwel je AOW-inleg, die verplicht is als je je hier naar binnen emigreert. Ook dit was een avontuur, maar daarvoor kon ik uiteindelijk wél bij de KSK terecht. Laat je ook hierover goed adviseren, want ook dit kan een duur grapje worden.

En jawel

De complete papierlawine is ingevuld. Aanvullende informatie over mijn inkomen, is verstrekt. De premie is berekend. En niet veel later kwam mijn verzekeringspasje binnen.

Ik ben verzekerd!

Met terugwerkende kracht.

Of ik dus wel even een paar duizend euri over wilde maken voor het einde van de maand.

Maar toch.

Wegwijs in het ziektekostenverzekeringslandschap

Doe jezelf een lol en check dit artikel als wegwijzer door het oerwoud van Duitse ziektekostenverzekeringen:

Wegwijs in Duitse verzekeringen: de Krankenversicherung

* Dat is bij minimaal 20 uur in de week en € 451 per maand. Aan een zogenaamde Mini Job (€ 450 per maand, worden ook zo geadverteerd) heb je dus niks als je een verzekering wilt. Zorgverzekeringen kunnen een stevig prijskaartje hebben, vooral voor zelfstandigen, die alles zelf moeten ophoesten. Ook als je oud wordt en het werkgeversdeel valt weg, worden verzekeringen dus duurder. Met name Privatversicherungen kunnen dan akelig duur worden.

22 gedachten over “Maar dan heb je ook wat: een Krankenversicherung

  1. Ik vraag me toch wel eens af hoe dit soort dingen voor buitenlanders in NL is. In Granada was het ook een uitdaging om ingeschreven te raken (kastje-muur en weer terug en talloze irrelevante Spaanse formulieren tekenen) maar nu kan ik overal met m’n pasje terecht. De taal is nog wel een dingetje.. Enne, volgende keer een wat slimmere ex nemen 😉

    • Ik stel me zo voor dat het in Nederland ook niet heel duidelijk is als je van buiten komt en het systeem niet kent. Wel is het dan een voordeel dat NL klein is, en dat er bijvoorbeeld maar 1 Belastingdienst is. Hier zijn er per Bundesland allerlei andere regels, en zijn er in Hamburg alleen al tig Finanzämte (aanmelden in eigen stadsdeel, denk erom!). Een overzichtelijk informatiepunt waar ‘De Regels’ te vinden zijn is er niet…
      En ja, potentieel toekomstige exen worden tegenwoordig allemaal gescreend op hun kennis over Behördezaken en andere nuttigheden, klar 😉

  2. Dan denk ik dat het mijn vriendin toch beter afgegaan is, want zij is van HongKong in Duitsland komen werken en via de werkgever krijg je dan zeg maar een verzekering.

    Het lijkt mij dan ook dat je als niet Duitser het vooral moet hebben van mensen die jou van eerlijk advies voorzien, al zul dan bijvoorbeeld wel bij de Duitse VGZ zitten i.p.v. de Duitse Anderzorg als die al bestaat.

    • Als je een werkgever hebt + een baan met voldoende uren/inkomen, is het idd gemakkelijker, omdat je dan in principe ‘automatisch’ in het ziekenfonds terechtkomt, tenzij je je graag particulier verzekeren wilt. Eerlijk en overkoepelend advies is inderdaad lastig te vinden. Ik wist al bij welke verzekeraar ik wilde verzekeren (omdat ik daar als Grenzgänger ook al verzekerd was en er tevreden over was), maar het heeft echt geduurd voor iemand me kon adviseren hoe daar binnen te komen…

  3. Jeetje wat een lijdensweg! Maar fijn dat het nu allemaal opgelost is 🙂 Wel apart dat je dan met terugwerkende kracht nog premie moet betalen? (Of is dat raar? Ik zeg ook maar wat eigenlijk, als er iets is waar ik 0,00000 verstand van heb dan zijn het verzekeringen).

    • Haha, nou ja, dat komt, ik gold als ‘onverzekerd’en dat mag hier niet. Dus de enige mogelijkheid om dan te verzekeren is met terugwerkende kracht vanaf het moment dat je voor het laatst wél verzekerd was, in mijn geval dus 18 maanden geleden. In principe moeten dan ook de kosten die ik in die maanden heb vergoed worden, én zou ik recht hebben op de € 80 bonus die de TK al 2 jaar in december heeft uitgekeerd (ivm veel winst), maar daar wordt nu nog over gesteggeld…

  4. Tjemig, wat een ellende, en wat en berg frustraties. Wat fijn voor je dat het nu wel geregeld is. Toch weer een zorg minder. 😉
    Wij wonen inmiddels al weer vijf jaar in Hannover, maar (gelukkig zou ik nu zeggen) waren wij vanaf het begin verzekerd via de Krankenkasse. We zijn daarbovenop nog wel aanvullend privat versichert.
    Nu nog hopen, dat je geen artsen tegenkomt die Privatversicherten beter behandelen dan de Krankenkasse-patiënten.

    • Dat wist ik niet, dat je je bovenop je gesetzliche verzekering nog privat kunt verzekeren. Voor wat voor zaken verzeker je je dan extra? (tandheelkundige behandelingen en dergelijke? Of ook vergelijkbaar met de aanvullende verzekeringen in Nederland?)
      Zou ik het over moeten doen, dan had ik me inderdaad SOFORT freiwillig gesetzlich laten verzekeren toen mijn Grenzgängerverzekering afliep. Maar ja, gebabbel achteraf, hè 😉

  5. Whaha, neem geen voorbipsverzekering en laat je niet adviseren door je ex. Ik leer zoveel altijd bij jou! Je zult wel veel kaas gegeten hebben door de stress (en anders een tip: ook met terugwerkende kracht doen, help altijd). Dit stuk motiveert me trouwens wel om een verhaal te schrijven over het openen van een bankrekening hier in Engeland, want ook dat was behoorlijk lachen, gieren en brullen. Vooral brullen dus. Binnenkort in een theater bij u in de buurt!

    • Oh, jaa, op dat stuk verheug ik me nu al, daarover heb ik namelijk al verschillende kastje-en-muur verhalen over gehoord, bankrekeningen openen en nutsvoorzieningen afsluiten in Engeland! Bij het hele zorgverzekeringsgeneuzelproces kwam vooral veel wijn kijken, maar nu je het zegt, ik ruk met terugwerkende kracht even een Gruyere uit de koelkast!!

  6. OMG, dat staat mij dus ook nog te wachten… Ik kan eerst nog verzekerd zijn via mijn man, maar zodra ik mijn trimsalon ga starten kan dat niet meer en moet ik ook in Duitsland verzekeren. Ga me flink van tevoren informeren…

    • Goed informeren is idd het halve werk: goed uitzoeken wat voor jou beter is, privatversichert of gesetzlich versichert (en je bedenken dat als je eenmaal privatversichert bent, je niet zomaar kan overstappen naar gesetzlich, tenzij baan of kunstenaar), en in geen geval in zee gaan met een verzekering die eigenlijk geen volwaardige verzekering is terwijl je wel een volwaardige verzekering nodig hebt!

  7. Hou op, schei uit! Wij wonen in Landkreis Leer en ik heb altijd in Nederland gewerkt, dus verzekerd in Nederland (wat inderdaad ook weer een hoop gedoe is om de rest van de familie hier goed verzekerd te krijgen). Op een gegeven moment ben ik als zelfstandige begonnen en moest dus ‘privat’ verzekerd worden. Kosten: ruim 500 duitse euro. Als je dan net begonnen bent valt het niet mee… Als we bij de arts kwamen zeiden ze: “Ah, ein Goldkarte”. Het heeft dan ook maar een kleine 2 jaar geduurd en ben daarna begonnen bij een werkgever voor 12 uur per week waardoor we nu via de Krankenkasse verzekerd zijn. Het kost mij ongeveer 50 euro per maand nu (de werkgever betaald de rest) en we zijn prima verzekerd. We hadden gelukkig geen problemen om dit om te zetten, al duurt het bureaucratische geharrewar best lang en het blijven Duitsers; zodra ze denken een streepje op hun schouders te hebben gedragen ze zich ook zo… Maar daar heb ik inmiddels mee leren leven. 🙂

    • Haha, ja, ik ben ook al veel geduldiger dan vroeger geworden, en ik ben onderhand een meester in het invullen van formulieren 🙂 Het is mij ook niet helemaal duidelijk waarom men ervan uit gaat dat zelfstandigen per definitie veel verdienen (ik ben tekstschrijver, hallo!). € 500 in de maand is toch niet op te hoesten?! Mijn bijdrage bij de gesetzliche Krankenkasse werd ook hoog ingeschat (en dat was dan zelfs nog de ‘laagst mogelijke inschatting’, die nog steeds hoger lag dan wat ik verdiende toen ik nog een vaste fulltime baan in NL had…). Dat is uiteindelijk nog wel verlaagd, maar ik vind het nog steeds een smak geld en vergelijk ook liever niet meer met wat ik in NL betaalde…

  8. Herkenbaar, tot Nu toe word ik nog steeds geweigerd, ik heb risico baan en ben zelfstandig. 1 wilde ons( mijn vrouw is “huisvrouw”) wel verzekeren voor 1200,- per maand. En dat heb ik netto niet.
    Bij mij loopt deze strijd al ruim 6 jaar!! De boete is nu zo hoog en dus ook onbetaalbaar! ( Rond 12000) . En dat omdat zij het zo moeilijk maken. Ik overweeg nu een baan (erbij) in loondienst voor 7′- per uur, puur om onder dit monster uit te komen. De gelukkige weinig huisarts bezoeken en tandarts heb ik tot nu toe Cash betaald.
    Gemeente en financeambt weigeren medewerking wegens”belangenverstrengeling” diverse verzekerings makelaars,krijgen het niet rond tenzij ik de mega boete betaal.
    Ja een Europa ist toch echt geweldig zo.

    • Och, Mensch, dat is toch verschrikkelijk, dan valt mijn zoektocht nog mee. Ik begrijp soms echt niet waarvan ze denken dat je leeft als zelfstandige, na aftrek van alle premies. (Rentenversicherung is ook zo’n mop…)

  9. Haidihooo Fem,

    wat een ervaringen, bevestigend dat het dus niet alleen aan mij ligt als Nederlander in Duitsland. Wat een gedoe, pragmatisch en gewoonweg vaak onwillend, stug en vooral naar paragrafen verwijzend wordt je afgescheept. Ik geloof dat je hier een studie voor kan volgen, hoe verwijz ik naar de juiste paragrafen 😉 Ik woon inmiddels 7 jaar in Duitsland, getrouwd sind 5 jaar en gescheiden vermoedelijk volgend jaar, zelfstandig geweest en inmiddels alweer 1.5 jaar in loondienst, en moet bekennen dat ik blij ben wanneer het lukt terug te verhuizen naar NL….. De Mensmentaliteit is zo verschillend van regio tot regio, Hamburg, zo verneem ik, zou best heel open zijn. Aken, ervoer ik als Arogant, Sauerland als erg direkt maar wel eel open. Mijn noch Ehefrau is ook naar Hamburg verhuist, Jobbedingt natuurlijk, en ik van Aken naar Übach-Palenberg en daarna naar het Sauerland, ook alles werkgerelateerd.

    Iedere Nederlander in Nederland die niet over Nederland is te spreken, die gun ik minimaal 5 jaar Duitsland, Belgie of een ander hierbovengedoemd land ; -)

    Mij bekroop wel altijd zo’n gevoel van ‘rueckstandigkeit’ wanneer ik in Duitsland vertoefde, en ook hier heeft de liefde mij toch heen gevoerd. Ik hoop mijn reis terug naar NL binnen enkele Jahren te kunnen aantreden.

    Veel succes.

    • Aan sommige dingen zal ik inderdaad nooit wennen hier, aan de andere kant ben ik inmiddels ook lang genoeg uit Nederland weg om daar ook tegen genoeg gedoe dat ik niet meer begrijp aan te lopen. Hoewel ik niet in andere delen van Duitsland gewoond heb, heb ik als ik op reis ben wel het gevoel dat in Hamburg beter op mijn plek ben dan elders. Er wordt niet heel snel iets raar gevonden hier. Maar goed, uiteindelijk is er voor mij 1 hoofdreden om hier te wonen – home is where the heart is he 😉

Plaats een reactie