Over Kurzwörter, want die afko’s hebben dus een naam

Het Duits zou het Duits niet zijn als die leuke koosnaampjes en afkortingen voor o.a. de politie, kapsels en de drogist waar we het laatst over hadden niet ook gewoon een naam hadden.

Dat zijn dus de Kurzwörter. En ook voor het woord Kurzwort bestaat (natuurlijk) een Kurzwort, namelijk Kürzel.

Het Kurzwort dient een ‘schnelleren Informationsübermittlung’ en daarmee de Sprachökonomie, aldus Duden. Het gebruik van Kurzwörter kan echter ook, zo waarschuwt Duden, tot verwarring leiden.

Daarom vandaag weer een mooi lijstje Kürzeln zodat we daar op een feestje de blits mee kunnen maken.

GroKo, het woord van 2013

Sinds de Bundestagswahl in 2013 vormt Angela’s CDU/CSU samen met de SPD de GroKo, ofwel Große Coalition. Dit woord werd in 2013 gekozen tot woord van het jaar. Klinkt in mijn oren toch als iets dat te maken heeft met Sesamstraat en chocolade…

SCHUFA

Als je door je toekomstige huisbaas wordt gevraagd om een SCHUFA-Auskunft, dan wil hij weten of je schulden hebt. De SCHUFA is de Schutzorganisation für allgemeine Kreditsicherung, dus ons BKR.

Kurzwort - Standort Hamburg
In de Dohrstraße, Altona

Schupo

Schutzpolizei, klinkt als de Mobiele Eenheid, maar is in feite de huis-tuin-en-keuken agent die je op straat ziet bij verkeersongevallen, evenementen, eerste aanhoudingen. Na zo’n aanhouding neemt de Kripo (Kriminalpolizei) het van de Schupo over. Schupo klinkt, en dat zeg ik toch echt niet om vervelend te doen, als een zeep voor het wassen van hondehaar. Als ik bij de politie zou werken zou een van mijn eerste daden waarschijnlijk zijn bezwaar aantekenen tegen deze suffe afkorting.

Haribo

Denk niet aan Peter-Jan Rens in pyjama op een berg winegums! (Te laat, ne? Sorry.) Haribo bekt net wat lekkerder dan ‘Hans Riegel aus Bonn’, de snoepfabrikant die het bedrijf oprichtte.

Altona Street Art - Standort Hamburg

Schiri

Nog zo’n woord dat me wat mij betreft mijn beroepskeuze ernstig zou doen heroverwegen: Schiri, ofwel Schiedsrichter. Je zou denken dat hooligans dit Kurzwort te mutsig voor woorden vinden, maar niets is minder waar. Het is erg geliefd onder hooligans. (Nu ik erover nadenk is het woord ‘Schiedsrichter’ voor de gemiddelde hooligan waarschijnlijk gewoon een te moeilijk woord en kiest hij daarom voor Schiri.)

Azubi

Een Azubi is een Auszubildender ofwel een stagiair/zwaar onderbetaalde of überhaupt niet betaalde arbeidskracht. Heel erg ‘kijk ons eens hip en jeugdig doen’ als je het mij vraagt. Dat geldt eigenlijk voor veel van deze woorden, maar hoe lange je hier woont, hoe meer je ze toch gebruikt. Al trek ik echt de grens bij Schiri en Medi (voor Meditation, zie deze post). Kom op zeg…

Gecensureerde wijndrinker - Standort Hamburg

Een gecensureerde wijndrinker in de Turnerstraße in het Karoviertel.

Ook leuk

Duden Online heeft een lange lijst samengesteld met nog veel meer van dit soort woorden: Kurzwort.

Wat wij een porte-manteauwoord noemen (samengesmolten woorden, zoals ‘smoke’ en ‘fog’ samen het woord ‘smog’ vormen) heet in het Duits ook wel een Kofferwort! Prachtig toch, dat Duits?!

11 gedachten over “Over Kurzwörter, want die afko’s hebben dus een naam

  1. Destijds vond ik Schwampel wel mooi. Mofa is alweer wat ouder. Promi en Profi hoor je ook regelmatig. In Nederland zal Kliko de bekendste zijn, maar weinigen weten waar dat voor staat. Van Kooten en de Bie hadden een mooie, de kneukfilm. Maar ook hier raast het er van in bedrijfsnamen als Vomar, in het verkeer als Largas, in het leger als Lupa en in de snackbar als Kika. Amerikanen hebben Motown, Nascar en Texmex.

    • Schwampel vind ik prachtig: hoewel het tamelijk goor klinkt, is het verhaal mooier dan bij GroKo…
      Bij bedrijfsnamen in NL zie je het idd ook vaak, maar huis-tuin-en-keuken woorden worden in DE toch sneller verkort. In NL hoorde ik studenten ook wel eens over hun Stufi praten, maar dat vonden we toch vooral hipdoenerij..

    • Dat was ook een regeringscoalitie: Schwarz-Gelb-Grüun, ook wel Schwarze Ampel of Schwampel genoemd. Vind ‘m prachtig, het klinkt ergens als iets dat thuishoort in een slechte duitse pornofilm…

Een reactie plaatsen

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Als je een reactie achterlaat, ga je akkoord met de voorwaarden en privacyverklaring van Standort Hamburg.