12 aanwijzingen dat je het Duits onder de knie hebt, deel 1

Wanneer heb je een taal echt onder de knie? Als je een biertje kunt bestellen? Iemand voor rotte vis uit kunt maken met de juiste woorden? The Local stelde 12 richtlijnen op om te bepalen of je al door kunt gaan voor local of niet. Na drie jaar Hamburg legde ik mijn Duits langs de meetlat. Vandaag de eerste vijf aanwijzingen:

1)  Je gebruikt stopwoorden

Quasi, zuwwemazegge, was nog niet zo ingewikkeld. Dito voor so zu sagen en ook de eerste du in de betekenis van, quasi, ‘joh’, kon ik al vrij snel door mijn zinnen vlechten. Eben, in de betekenis van ‘nou, precies!’ of gewoon ‘duhh’ duurde iets langer, maar écht trots was ik toch toen ik begon te merken dat ik zonder nadenken halt begon te gebruiken.

De pest met dit soort woordjes is dat je heus wel begrijpt wat er bedoeld wordt als een ander ze gebruikt, maar dat je er niet helemaal de vinger op kunt leggen waar zo’n woordje precies past en de zin opleukt. Dan kan Marlene Dietrich nog zo vaak zingen ‘ich kann halt lieben nur’, echt veel opschieten deed ik er niet mee. Deze website, waar het verschil tussen alle mogelijke vormen van ‘halt’ uit de doeken wordt gedaan, kende ik nog niet… Maar ach, dat betekende halt dat het wat langer (ja, OK, zeg 2,5 jaar) geduurd heeft…

Integratie is hier toch redelijk geslaagd, maar een echt bevredigend equivalent voor ‘dus’ heb ik nog steeds niet gevonden. Langzaam probeer ik dat woord dus gewoon te introduceren in het Duits.

12 aanwijzingen dat je het Duits onder de knie hebt deel 1 - Standort Hamburg

2)  Je hebt je grammaticaboek uit het raam gegooid

Omdat Duitsers zelf ook heel slordig zijn met de juiste verbuigingen, aldus The Local. Dat merk je echter pas gaandeweg. Lange tijd was er weinig dat ik verwarrender vond dan een Duitser die ergens de verkeerde naamval voor gebruikt. Toch bleken Duitsers-in-het-wild vele malen effectiever als ‘levende grammatica’s’ dan welk boekje dan ook.

Na een paar maanden zinloos lullen over bindingsangst en hoe-ontbijt-men-in-jouw-land tijdens een cursus bij taalschool Colon was ik wel klaar met het fenomeen taalcursus. Kortstondig dacht ik nog even dat Tatort mijn redding zou zijn, maar daar bleek ik echt niet doorheen te komen.

In plaats daarvan investeerde ik toen maar in een sociaal leven en werden de Duitsers mijn houvast: “Aha, hij zegt daar ‘der Frau’, dat betekent dus dat dat werkwoord samen gaat met de Dativ.”

Ik blijf erbij dat ik daar oneindig veel meer van geleerd heb dan van die hele cursus. Voor noodgevallen is er altijd de Duden, die ik toch gewoon maar in de boekenkast heb laten staan…

3) Je hebt je wat idioom eigen gemaakt

Het Duits wemelt van de mooie en grappige uitdrukkingen! Een favoriet blijft bijvoorbeeld Nicht alle Tassen im Schrank haben voor iemand die ze niet allemaal meer op een rijtje heeft. Ook mooi blijft Viel um die Ohren haben, voor als je het erg druk hebt.

Zie ook deze wunderbare uitdrukkingen voor op een feestje – omdat je nooit weet wanneer je ze nodig hebt.

12 aanwijzingen dat je het Duits onder de knie hebt - Standort Hamburg

Het nieuws van vandaag: HSV verliest weer eens, ditmaal van Bayern… En er is een hoop gedoe over de Dschungel-Stars in de Duitse Expeditie Robinson (of iets vergelijkbaars – ook hier bevalt het tvloze leven buitengewoon goed).

4) Als je boos wordt, scheld je in het Duits

Pisskuh, Scheißkerl, Mistkerl – ja, een hoog poep- en piesgehalte, en daarom ook geen favorieten van mij. Bovendien vind ik ‘Scheißkerl’ toch ook minder effectief dan het oud-hollandse ‘lul’. (Een woord dat hier wellicht nog effectiever is omdat niemand het begrijpt, maar aan de intonatie iedereen wel kan horen dat het foute boel is.) Hoewel ik als ik iets op bijvoorbeeld mijn tenen laat vallen toch ook regelmatig nog naar een voorbips grijp, wil de kreet ‘Mist!’ mij ook regelmatig ontvallen.

De ultieme integratie op dit punt is overigens niet het gebruik van krachttermen, maar de zin “Ich rufe meinen Anwalt”. Het is er nog niet van gekomen (maar ik heb ook nog steeds geen eigen advocaat), dus hier wordt nog aan gewerkt…

Zie ook mijn overzichtje van handige Duitse scheldwoorden.

5) Je mixt afkortingen door je zinnen

Hoewel ik het nog steeds een curieuze gewoonte vind, die koosnaampjes voor alles en iedereen, ontkom je er niet aan: het Kurzwort. De ‘Spätkauf‘ is dus de ‘Späti‘, en Budnikowsky de Budni (nu refereert de winkel tegenwoordig ook aan zichzelf als Budni, dus die telt eigenlijk niet). Mijn favoriet is er een die ik tot nu toe alleen in verbinding met mijn favoriete Krimi-series nodig heb gehad: KriPo voor Kriminalpolizei. O, en Spusi, voor Spurensicherung.

VoKuHiLa (zoals die van Gunther) blijft natuurlijk ook een klassieker…

Check hier deel 2, waarin we het hebben over o.a. slang en tv kijken in het Duits. Hoe is jouw score tot nu toe?

4 gedachten over “12 aanwijzingen dat je het Duits onder de knie hebt, deel 1

  1. Ik woon dan niet in Duitsland maar mijn vrouw is Oostenrijkse. en dat levert hilarische conversaties op. Recentelijk werd ik er op gewezen dat ik iemand op de autobahn in het Duits de niet zo vriendelijke groeten wenste. Geheel onbewust, verder gebruik ik zelf i.p.v. het engelse equivalent voor poep toch opvallend vaak het woord “Mist” klinkt net even wat netter.

    Op naamvallen let ik niet meer, al word ik regelmatig gecorrigeerd bij de logische woorden.

    Spreekwoorden, ik lig regelmatig dubbel als mijn partner een Duits spreekwoord te letterlijk vertaald, zum beispeil: ” Kleinvieh macht auch Mist”

    Hier dus wel een Tatortfan, al zijn ze niet allemaal even boeiend, Keulen. Münster, München en Wien kunnen mij boeien. De rest hangt van de Tatort af. Schimanski blijft cult!

    • Ha, dat doe ik ook, Nederlandse uitdrukkingen gewoon in het Duits introduceren, leidt inderdaad tot hilariteit. 🙂 Ik moet echt aan mijn Tatort werken: ik ben er tot nu toe niet doorheen gekomen, maar het is toch een integratieding…

  2. Ik wacht nog even deel 2 af. Mogelijk staan daar dingen in die ik anders hier zou opnoemen.

    Wel nog iets geks met samengestelde Duitse woorden, wat veel Nederlanders op het verkeerde been zet. Zo kijk ik zelf nooit Duitse krimi’s, hooguit Britse recherche-verhalen. Ik ken voldoende mensen die wel naar bijvoorbeeld Tatort kijken maar geen idee hebben dat je de naam moet lezen als Tat-Ort ofwel Plaats-Delict. Op schrift is er nog een lastigere als Nahost, wat ik automatisch lees als Na-Host en dan denk: waar gaat dit over? NO lees ik overigens nooit, maar zoveel Duitse kranten komen me nu ook weer niet onder ogen.

    • Ja, inderdaad! Ik dacht vroeger ook altijd dat het zou gaan om ene inspecteur Tatort of iets dergelijks! Dito met Nahost, daar moet ik ook over denken. Deel twee volgt dinsdag!

Plaats een reactie