Duitse tongbrekers

Laten we het even over Duitse tongbrekers hebben. Want hoewel we allemaal weten dat mooi Duits verre van lelijk is, hangt de uitspraak ervan op sommige punten voor Nederlanders van struikelblokken aan elkaar. Neem bijvoorbeeld deze woorden en wilde combinaties:

De mooiste Duitse tongbrekers

Inmiddels ben ik hier overheen: zu spät

Om te beginnen met een combinatie die ik inmiddels onder de knie heb: zu spät. Het heeft echter even geduurd, hoe onschuldig deze woordjes ook overkomen. Tsoe sjpeet, het was niet alleen een tongbreker, maar een conversatiestopper omdat mijn gesprekspartner een parapluutje nodig had als ik me hieraan waagde.

Gelukkig kom ik nooit te laat, want dat is hier not done. Ook al bestaat de pünktliche Duitser zelf eigenlijk niet.

Tischtennis

Ach ja, de tijd dat ik deed alsof ik tafeltennis spannender vond dan het kijken naar opdrogende verf. Fijn dat die tijd voorbij is, ook omdat het woord Tischtennis nog steeds niet mijn favoriet is. Die s na de sch wil bij mij ook een sch worden. Op de een of andere manier wordt het toch al snel ‘Tischtennisch’. Een beetje mijn ‘aluminiumfolie’, zeg maar.

Fuchsschwanzsäge

De Fuchsschwanzsäge is een soort handzaag (letterlijk ‘vossenstaartzaag’), en gelukkig een woord dat ik zelden nodig heb. Ik ben nu eenmaal niet zo van de categorie Eigen Huis & Tuin. Maar toen ik het voor het eerst las, nota bene in een artikel over een seriemoordenaar (maar da’s weer een ander verhaal), en probeerde uit te spreken dacht ik wel, wat een voorbipswoord. Ik geloof dat ik eigenlijk alle woorden die op absurde wijze proberen teveel s-en en zs-en en sch-en in één woord te proppen in de ban wil doen.

Oefenen op een Duitse tongbreker: Fuchsschwanzsäge

Namen doen ook mee: Kuöhl

In de categorie Let Me Call You Bruce: een gesprekspartner met een naam die voor de gewone mens niet uit te spreken is, is natuurlijk een nachtmerrie. In dit geval gaat het niet om de naam van iemand met wie ik daadwerkelijk in gesprek ben, gelukkig. Maar met mijn obscure hobby’s (architectuur, geschiedenis) wil het nog wel eens voorkomen dat je de naam van beeldhouwer Richard Kuöhl nodig hebt. Hij is de maker van de beelden in het Chilehaus en ik kan zijn naam enkel uitspreken als ik dat heel bewust en weloverwogen doe. (Na een glas wijn is dus geen optie.)

Schlittschuhlaufen

Het is niet zo heel vreemd dat ‘schlittschuhlaufen‘ voor veel Nederlanders een naar woord is. Het blijft frustrerend om voor het uitspreken van een nationale hobby door allerlei hoepels te moeten springen (ik bedoel maar, én een hoop gedoe met sch, en dan ook nog een l daarachter, komm schon!). Hij werd dan ook meerdere keren genoemd in mijn rondje navraag op social media.

Schrumpfschlauch

Nog zo’n woord uit de categorie Eigen Huis & Tuin! (Ik denk dat je al een heel eind komt als je bouwmarkten en electronicawinkels gewoon vermijdt.) Schrumpfschlauch. Dankzij Mel van Cool Duits weet ik nu dat dat een ‘krimpkous’ is. Wat je daarmee kan doen weet ik dan weer niet, maar het woord krimpkous kan ik tenminste uitspreken…

Nog een tongbreker om te oefenen: Streichholzschächtelchen

Streichholzschächtelchen

Gelukkig ook een ding dat ik zelden nodig heb en waar ik dus ook niet over hoef te praten, maar in ernst, wat een woord. Nederlands: luciferdoosje. Engels: matchbox. Duits: Streichholzschächtelchen. Alsof de bedenker ervan per letter betaald werd…

Hyaluronsäure

OK, dit is een beetje valsspelen, want hyaluronzuur kennen we in het Nederlands ook. Maar ook in het Nederlands kan ik het niet uitspreken. (Tenzij lallend, misschien, nu ik erover nadenk.) Nu gaan er gelukkig dagen voorbij dat ik het niet nodig heb, dat woord, maar toch. Wist je trouwens dat Hyaluronsäure de nieuwe botox zijn? Ja!

Oefenen op Duitse tongbrekers: Fischer Fritze

Klassieker: Fritze en zijn vissen

Ook het Duits kent natuurlijk varianten op de krolse kat die dingen met de trap doet. Een bijzonder akelige (en zinloze, want wie interesseert visser Fritze nu helemaal) in die categorie is:

Fischer Fritze fischt frische Fische, frischeFische fischt Fischer Fritze.

 Dit daarentegen lijkt mij een heel normale Duitse zin:

“Wenn du denkst, dass du denkst, denke nie, dass du denkst, denn beim Denken der Gedanken kommst du leicht auf den Gedanken, dass das Denken der Gedanken ein gedankenloses Denken der Gedanken ist.”

Hierbij denk ik aan Mark Twain’s The Awful German Language en vooral aan zijn constatering dat Duitse zinnen pagina’s lang doorgaan, om dan eens een werkwoord te laten vallen en vervolgens er nog allerlei shit achteraan te plakken:

“and after the verb — merely by way of ornament, as far as I can make out — the writer shovels in ‘haben sind gewesen gehabt haben geworden sein,” or words to that effect, and the monument is finished.’

Meestal is mijn dag dan weer goed.

Voor Duitsers valt het omgekeerd ook niet mee…

Omgekeerd is het Nederlands voor Duitsers ook niet zonder gevaren. Scheveningen, uiteraard, blijft een dingetje voor Duitsers. Maar dat is niet heel erg, want het kan zomaar gebeuren dat er dagen voorbij gaan zonder het over Scheveningen te hebben.

Anders is dat in mijn omgeving met mijn naam. Nieuwe contacten neigen er toch sterk naar mij elders te introduceren als ‘Féém Eggers’, zoals het Engelse ‘Fame‘. (En dan heb ik nog het voordeel van een Duitse achternaam.) Het argument voor het verminken van mijn, toch behoorlijk simpele, voornaam is dat in het Duits de e en i automatisch lang worden als er maar één medeklinker op volgt. Dat is echter lariekoek, want men zegt ook ‘hin und her’ en niet ‘hien und hier’ en ook Sven in plaats van Sveen en Fred in plaats van Freed, en zo zijn er nog talloze andere woorden te noemen.

De rondvraag…

Een rondje op verschillende social media leverde nog meer mooie combinaties op:

Duitse tongbrekers_Standort Hamburg

Kreuztausch! Ik zeg je: blijf weg uit bouwmarkten… Zwischen, ja, nachvollziehbar, net als zu spät voor mij was!

Ik ben natuurlijk erg benieuwd over welke Duitse woorden of uitdrukkingen jij je tong breekt?

14 gedachten over “Duitse tongbrekers

  1. Ben je er al achter wat een krimpkous is? Volgens mij is het een dingetje voor een campinggaslamp. Een groot (nou ja) dingetje en als je hem de eerste keer hebt aangestoken krimpt hij.
    #jeugdsentimentherinnering

    • Ha! Dat verklaart waarom ik geen idee had – ik heb al 25 jaar niet gekampeerd en kan me niet herinneren dat ik persoonlijk contact gehad heb met een krimpkous 🙂

  2. Fout, krimpkous is een plastic soort slang die als je het verhit krimpt.
    hiermee kan je bijvoorbeeld draad aansluitingen waar spanning op staat isoleren.

  3. Ik maak mij niet zo druk om de juiste uitspraak, al zal ik wel proberen het juist te doen.
    Ik denk altijd maar als ik in Duitsland ben, ik maak misschien fouten, maar laten zij maar eens Nederlands uitspreken.
    Leuk voorbeeldje is “uitgang” kunnen ze echt niet mee overweg, mijn Duitse Oma kon het wel maar die woonde dan ook in Nederland 🙂

    • Daar heb je ook weer gelijk in. (Zeker omdat de Duitssprekende Nederlander doorgaans ook nog Engels spreekt en toch schrikbarend veel Duitsers maar één taal spreken). Uitgang, die ga ik even op een paar mensen loslaten hier!

Een reactie plaatsen

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Als je een reactie achterlaat, ga je akkoord met de voorwaarden en privacyverklaring van Standort Hamburg.