Meer bruggen dan Venetië: Hamburgs bruggen

In mijn beleving zijn bruggen toch vooral dingen die water overbruggen. Hamburgs bruggen volgen een wat ruimere definitie: als in Hamburg een stuk straat ergens overheen gaat, dan heet het een brug. Zodoende heeft Hamburg meer bruggen dan Amsterdam en Venetië bij elkaar*, namelijk 2.500 stuks. Daar kunnen we over gaan kniesoren, maar het blijft een feit dat er een paar fraaie exemplaren met een mooi verhaal tussen zitten. Hoogste tijd dus om Hamburgs bruggen wat nader onder de loep te nemen!

Brooksbrücke

Hoewel de Speicherstadt rond 1885 al min of meer gereed was, werd ze pas officieel geopend in 1888, toen Hamburg zijn status als ‘Zollausland’ verloor. De enige uitzondering op het verlies van deze status was de vrije handelszone in de Freihafen. Deze officiële opening werd gevierd met het openen van de Brooksbrücke door keizer Wilhelm II zelf, met de woorden ‘zu Ehren Gottes, zum Bestehen des Reiches, zu Hamburgs Wohle‘ (‘ter ere van god, het voortbestaan van het rijk en de voorspoed van Hamburg’).

Er was een tolgebouw en vier sculpturen van de hand van Alois Denoth:

  • Aan de Speicherstadtzijde Keizer Friedrich I Barbarossa (rechts op de foto);
  • daarnaast de heilige St. Ansgar, Hamburgs eerste aartsbisschop (links op de foto);
  • en aan de kant van de binnenstad Germania (om Hamburgs verbinding met het Duitse Rijk te benadrukken);
  • en Hammonia, Hamburgs beschermvrouwe.

Zowel het gebouw als de beelden werd in de oorlog verwoest. De beelden die vandaag de brug bewaken zijn van vrij recente datum (2003-2006) en werden gemaakt door de Hamburgse beeldhouwer Jörg Plickat. Germania is hierbij vervangen door Europa, om Hamburgs verbinding met Europa te benadrukken.

Waar: vanaf de straat Bei den Mühren over het tolkanaal bij de Binnenhafen naar de Brook aan de Kehrwieder.
In de buurt: Hamburgs eerste UNSESCO Werelderfgoed, de Speicherstadt

Goebenbrücke

De Goebenbrücke in Eimsbüttel, een van de bruggen over het Isebekkanal, bestaat eigenlijk uit twee bruggen. Eén voor fietsers, en één voor voetgangers. En omdat we in Duitsland zijn, worden ze ook daadwerkelijk precies zo gebruikt. 🙂

Fietsers

Die voor fietsers is natuurlijk mijn favoriet:

P1050833Standort-Hamburg_Eimsbuettel_Goebenbruecke

Voetgangers

Herinner je je nog die tijd dat we slotjes aan een brug aandoenlijk vonden? Nou, ik ook bijna niet meer. Geen brug in Hamburg lijkt nog veilig voor deze lariekoek: overal vind je slotjes. Dieptepunt wat dat betreft was het meisje dat samen met nota bene met haar moeder bij de Landungsbrücken een slotje aanbracht voor een, naar ik begreep, onbeantwoorde, liefde. Zucht. Los daarvan is deze voetgangersbrug toch best wel een plaatje, en houden de slotjes zich hier – tot nu toe – aan een aardig patroon, waardoor het dan ‘toch nog wel wat heeft’.

Bruggen in Hamburg | foto door Anton Onyshchenko | Standort Hamburg

Waar: Eimsbüttel, hoogte Goebenstraße / Bismarckstraße naar de Kaiser-Friedrich-Ufer
In de buurt: KaiFu Lodge (zwembad, wellness/sauna en fitness)
Op de hoek met de Heymannstraße is het Mahnmal ter herinnering aan de boekverbrandingen van 1933. De eerste daarvan in Hamburg vond plaats op deze plek – aan de SA gelieerde studenten verbrandden toen duizenden boeken van ‘onduitse’ schrijvers.

Sternbrücke

Op het kruispunt onder de Sternbrücke komt verkeer uit 7 richtingen samen, in de vorm van, jawel, een ster. De spoorbrug zoals je die nu ziet stamt uit 1925. Dit is niet per se Hamburgs mooiste brug, maar wel een waar altijd iets loos is. Onder de brug vind je namelijk een paar ‘Szene-hotspots’ die iedereen in Hamburg kent: de clubs Astrastube, Fundbüro en Waagenbau en beach club MXB Bar (ja, echt, vier clubs onder één brug). Hoe bekend en geliefd deze clubs ook zijn, de Deutsche Bahn wil de gewelven onder de brug renoveren en ziet de clubs dus liever gaan. Dit leidt onder de Hamburgers, uiteraard, tot demo’s en protestgroepen.

Wil je precies weten hoe het er onder de Sternbrücke aan toe gaat en hoe het er klinkt, zonder zelf een ochtend onder deze brug te hoeven staan, lees dan Eckensteher – Unter der Sternbrücke op Mit Vergnügen Hamburg.

Waar: kruising Max-Brauer-Allee / Stresemannstraße
In de buurt: Central Park (beach club zonder water!), Mamalicious (pancakes, pancakes…), Schanzenviertel, club Fundbüro
Fundbüro organiseert maandelijks een Nachtflohmarkt – moet je een keer gezien hebben, maar ga er niet heen om te shoppen, want daarvoor wordt het er veel te druk.

Bruggen in Hamburg | foto door txmx 2 | Standort Hamburg

Krugkoppelbrücke

Als je om de Außenalster heen wandelt, kom je ‘m vanzelf tegen, deze Krugkoppelbrücke, in het noorden, tussen Harvestehude en Winterhude. In de late 19e eeuw was het nog een houten brug, die uit praktische overwegingen in 1927 werd vervangen door het bouwwerk waar je nu overheen loopt. De drie gewelven van de brug zijn versierd met ‘waterwezens’ en mosselachtigen. (Heb dit nog niet zelf waargenomen, te afgeleid door Altbau en water om de brug heen. En door de lantaarntjes!)
De Krugkoppelbrücke staat onder Denkmalschutz.

Waar: monding van de Alster in de Außenalster, dus aan het noorden van de Außenalster
In de buurt: al het moois aan de Außenalster, ook niet heel ver van het Literaturhaus.

P2016_Standort Hamburg_Krugkoppelbruecke

Kibbelstegbrücke

De Kibbelstegbrücke is een van de langere bruggen in de Speicherstadt. Hij loopt van Bei den Mühren over de Binnenhafen (water), over de Brooksfleet (land) en over de Kehrwiederfleet (water) tot aan Am Sandtorkai. Het is een voetgangersbrug met twee verdiepingen, waarvan de bovenste ook de officiële vluchtweg uit de (laag gelegen) Speicherstadt is in geval van overstromingen.

Waar: Kibbelsteg, van Bei den Mühren tot Am Sandtorkai
In  de buurt: de Speicherstadt, natuurlijk, en aan deze brug ligt ook restaurant Vlet (uitgesproken als fléét), voor als je op sjiek dineren wilt.

U-Bahn Brücke Hoheluftbrücke

De naam is wat verwarrend misschien, want deze brug zelf is niet de Hoheluftbrücke. Die ligt ongeveer 50 meter verderop en gaat over het Isebekkanal. U-Bahn station Hoheluftbrücke is naar deze brug vernoemd, en heeft als extraatje zelf ook een brug:

Op gewone dagen is dit een niet verschrikkelijk opwindende brug. Gewoon een staalconstructie, met wortels in 1912, het bakstenen gebouw erachter is eigenlijk boeiender. Op dinsdagen en vrijdagen is het echter andere koek: dan is het onder de brug een drukte van belang op de Isemarkt (en het weer is ook beter, zoals je ziet ;))

Waar: spoorbrug tussen U3 stations Hoheluftbrücke en Eppendorferbaum
In de buurt: de Isemarkt, elke dinsdag en vrijdag! Tip: ook even om je heen kijken voor prachtige Altbauhuizen en Stolpersteine aan de Isestraße.


En voilà, dat waren 6 van de 2.500 bruggen. Nog 2.494 te bekijken 😉

Wat was je favoriet?

* Wikipedia rapporteert voor Amsterdam ‘meer dan 1.500 bruggen’ en 431 voor Venetië. Heb niet uitgezocht of er onder de bruggen van Amsterdam en Venetië ook over niet-water zijn.

8 gedachten over “Meer bruggen dan Venetië: Hamburgs bruggen

  1. Probleem is een beetje wat je een brug noemt. Wikipedia heeft deze pagina over Amsterdamse bruggen verkeerd gelezen.
    http://www.bruggenvanamsterdam.nl/
    Onofficieel zegt men dat Amsterdam 3000 bruggen heeft. Op de pagina hierboven gaat het om 1900 met een nummer en 2400 objecten die niet genummerd zijn, waaronder bruggen, viaducten en duikers. Bij elkaar kan dat idd uitkomen op zo’n 3000 bruggen.

    Hier in Alkmaar weet ik het beter. Ik heb een kaart met 300 bruggen in de oude gemeente, dus inclussief Koedijk en Oudorp. Dat zijn vrijwel allemaal genummerde bruggen en ruim de helft heeft een officiele naam. Bruggen van particulieren zitten daar niet bij. Het zijn allemaal bruggen waar je met een kano onderdoor kan. Dus geen duikers. In de nieuwe gemeente zitten ook de Schermer en Graft-De Rijp en komen er nog 100 tot 200 bruggen bij.

    Voor een goed vergelijk moet je het afzetten tegen het aantal inwoners. Alkmaar heeft er maar 100.000 en Amsterdam 800.000. Per 100.000 inwoners heeft Alkmaar dus ca 400 bruggen en Amsterdam 3000/8 = 375. Bij Hamburg is het het probleem of alleen de stad wordt bedoeld, de gemeente of de bondstaat..

  2. Gaaf! Meer hiervan! Ik heb zelf nog maar over 1 brug in Hamburg gehoord (ik moet nog steeds naar Hamburg gaan, schaammmm): die hoge over de Elbe? Kohlbrandbrug heet hij dacht ik. Die ziet er ook heel strak uit.

    • Ja, de Köhlbrandbrücke! Die is ook heel cool! (en al jaren met afbreken bedreigd, dus daar ga ik binnenkort nog iets over schrijven hier!)

  3. Dat zijn zeker een heleboel bruggen. Wat schrijf je leuk Fem! Ik ben nog nooit in Hamburg geweest, op een keertje winkelen en vertrek vanaf de luchthaven na. Lijkt me een interessante stad voor een weekendje… hoewel met zoveel bruggen een weekend haast te kort is 🙂

Een reactie plaatsen

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Als je een reactie achterlaat, ga je akkoord met de voorwaarden en privacyverklaring van Standort Hamburg.