Meer bruggen dan Venetië: 9 historische bruggen in Hamburg

In mijn beleving zijn bruggen toch vooral dingen die water overbruggen. Hamburgs bruggen volgen een wat ruimere definitie: als in Hamburg een stuk straat ergens overheen gaat, dan heet het een brug. Zodoende heeft Hamburg meer bruggen dan Amsterdam en Venetië bij elkaar*, namelijk 2.500 stuks. Daar kunnen we over gaan kniesoren, maar het blijft een feit dat er een paar fraaie exemplaren met een mooi verhaal tussen zitten. Hoogste tijd dus om Hamburgs bruggen wat nader onder de loep te nemen!

In die eerste deel van de serie bekijken we Hamburgs historische bruggen.

AltSylt CC BY-SA 4.0 Schwanenwikbrücke | Bruggen in Hamburg

De mooiste historische bruggen in Hamburg

1. Schwanenwikbrücke

Tussen Hohenfelde en Uhlenhorst, aan de oostkant van de Alster, bevindt zich een van de meest romantische bruggen van Hamburg. De Schwanenwikbrücke werd tussen 1874 en 1878 gebouwd, en het is een van de oudste bewaard gebleven bruggen met een staalconstructie. In de oorlog werden de doorgangen onder de brug dichtgemaakt en gebruikt als Luftschutzbunker.

Deze brug werd door Hamburgs verliefden zó romantisch gevonden dat hij uiteindelijk bijna bezweek onder de enorme hoeveelheid liefdesslotjes die eraan gehangen werden. (Bija geen brug in Hamburg is veilig voor deze slotjes…) De slotjes werden in 2012 overgebracht naar het Hamburg Museum.

Waar vind je de brug: Schwanenwik, oostkant van de Alster (Google Maps)
Doen in de buurt: alle bezienswaardigheden rond de Alster

Schwanenwikbrücke rond 1900

2. Wilhelminenbrücke

Hamburg heeft bruggen in alle soorten en maten, dus ook een brug met een vloerkleedje, want waarom niet. De Körber-Stiftung (die naast de brug kantoor houdt) kwam met het idee van een kunstwerk dat tegelijkertijd een ‘gebruiksvoorwerp’ zou zijn: een stenen vloerkleed op de nabijgelegen brug uit 1888.

Het ‘Steinerne Orientteppich’ van kunstenaar Frank Raendchen siert de Wilhelminenbrücke sinds 2005. Wilhelmines vloerkleed is 2,45 m breed en 27 m lang, en de motieven die gebruikt zijn symboliseren Hamburgs verbinding met de wereld.

Waar vind je de brug: Speicherstadt, tussen U Baumwall en de Elbphilharmonie (Google Maps)
Doen in de buurt: Speicherstadt en HafenCity bekijken

9 klassieke Bruggen in Hamburg, Wilhelminenbrücke, foto door Rita

Historische bruggen van Hamburg

3. Lombardsbrücke

De Lombardsbrücke is een van de historische bruggen die de Binnenalster van de Außenalster scheidt (de andere brug is haar zusje Kennedybrücke, zie verderop). Er rijden zowel auto’s als treinen en S-Bahnen overheen. De oorspronkelijke brug was van hout, de huidige steenconstructie is in 1865 gebouwd.

De brug is vernoemd naar een pandjeshuis genaamd ‘Lombard’, dat hier al in de 17e eeuw aan de Alster stond. Het uitzicht op de beide kanten van de Alster maakt dat je hier, volgens velen ‘het mooist’ in de file staat. Meh, ik zou zeggen, bekijk dit uitzicht liever vanuit de trein, want de files kunnen hier lang en ergerlijk zijn: elke dag karren er zo’n 67.000 auto’s over de Lombardsbrücke.

Waar vind je de brug: noordkant van de Binnenalster (Google Maps)
Doen in de buurt: de Altstadt bekijken, of nog een rondje om de Alster maken.

9 Bruggen in Hamburg, Lombardsbrücke, foto door Wolf Rabe

Historische Lombardsbrücke Hamburg

4. Kennedybrücke

Echt heel warme gevoelens heb ik niet voor de Kennedybrücke sinds ik weer autorijd. Het is een van de drukste bruggen en straten van de stad. Toen ik voor het eerst in mijn eentje in Hamburg in een auto zat slaagde ik er onmiddellijk in verkeerd te rijden en een half uur in het gebied rond de Kennedybrücke en de Lombardbrücke te cirkelen… Ach ja.

De Kennedybrücke, werd in 1953 gebouwd als de Neue Lombardbrücke, naast de Lombardbrücke, die al het verkeer niet meer aan kon. In 1963 werd de Neue Lombardbrücke omgedoopt tot Kennedybrücke, naar John F. Kennedy. Elke dag tuffen er zo’n 50.000 auto’s overheen.

Waar vind je de brug: naast de Lombardbrücke 😉 (Google Maps)
Doen in de buurt: de Altstadt en Neustadt bekijken, om de Alster heen wandelen, de Kunsthalle bezoeken, wandelen in Planten und Blomen.

9 Bruggen in Hamburg, Kennedybrücke, foto door rhapsodienbleu

9 Bruggen in Hamburg, Kennedybrücke, foto door Francesco Chillari

5. Alte Harburger Elbbrücke

Deze schoonheid, gebouwd tussen 1897-1899, was de eerste autobrug over de Süderelbe en was lange tijd de enige manier om van Wilhelmsburg naar Harburg te komen.
Het is de laatst overgebleven brug met zulke grote poorten aan beide kanten. Op de poorten staan de wapens van zowel Wilhelmsburg als Harburg afgebeeld, daarboven ooit twee adelaars (een daarvan woont tegenwoordig in het archeologisch museum).

Voor langsrazende auto’s hoef je op de Alte Harburger Elbbrücke vandaag de dag niet bang te zijn: auto’s razen over de Brücke des 17. Juni, die naast de oude brug gebouwd is. De Alte Harburger Elbbrücke is nu een brug voor fietsers en voetgangers.

Waar vind je de brug: Brücke des 17. Juni (Google Maps)
Doen in de buurt: een bezoekje aan Wilhelmsburg brengen en door de Moorwerder polder fietsen

Meer lezen over de geschiedenis van deze brug doe je bij Hamburg aus meiner Sicht.

M20160604151113_Standort Hamburg_Harburger Elbbruecke Wilhelmsburg

M20160604151214_Standort Hamburg Alte Harburger Elbbruecke

M20160604174845_Standort Hamburg_Alte Harburger Elbbruecke

6. Kersten-Miles-Brücke

De bruggen in Hamburg overbruggen niet altijd water. Vrij vaak niet, zelfs. De Kersten-Miles-Brücke, gebouwd tussen 1895-1897, overbrugt bijvoorbeeld de Helgoländer Allee. Hij is vernoemd naar Kersten Miles, hoofdburgemeester van Hamburg tussen 1378 en 1320.

De Helgoländer Allee loopt van de kop van de Reeperbahn (U-Bahn St. Pauli) langs het Alte Elbpark (met daarin een reusachtig, maar spuuglelijk, beeld van Von Bismarck) naar de Landungsbrücken.

P1060978_Standort Hamburg_Kersten Miles Bruecke

Op de hoeken van de brug zijn beelden neergezet van drie Hamburger burgemeesters (Kersten Miles, Simon von Utrecht, Ditmar Koel) en één admiraal (Berend Jacob Karpfanger). Als ik me niet vergis, is Kersten Miles te zien op de op één na onderste foto (maar pin me er niet op vast, want ik navigeerde tussen hollende mensen, Harleys en mensen die maniakaal water naar de renners gooiden – dan wil ik nog wel eens wat minder oplettend zijn.)

Waar vind je de brug: over de Helgoländer Allee, naast het park met het beeld van Von Bismarck (Google Maps)
Doen in de buurt: 9x gratis bezienswaardigheden voor een eerste kennismaking met Hamburg

P1060980_Standort Hamburg_hamburger bruggen_Kerstin Miles Bruecke

P1060992_Standort Hamburg_Hamburger bruggen_Kerstin Miles Bruecke

P1060979_Standort Hamburg_Hamburger bruggen_Kerstin Miles Bruecke

Waar de laatste dag van de Harley Days en de halve marathon elkaar treffen… 🙂

Kersten-Miles-Bruecke_1900_Standort Hamburg_Hamburger Bruggen

Zo zag de brug er rond 1900 nog uit. Op de achtergrond het toenmalige gebouw van de Deutsche Seewarte.

7. Brooksbrücke

Hoewel de Speicherstadt rond 1885 al min of meer gereed was, werd ze pas officieel geopend in 1888, toen Hamburg zijn status als ‘Zollausland’ verloor. De enige uitzondering op het verlies van deze status was de vrije handelszone in de Freihafen. Deze officiële opening werd gevierd met het openen van de Brooksbrücke door keizer Wilhelm II zelf, met de woorden ‘zu Ehren Gottes, zum Bestehen des Reiches, zu Hamburgs Wohle‘ (‘ter ere van god, het voortbestaan van het rijk en de voorspoed van Hamburg’).

Er was een tolgebouw en vier sculpturen van de hand van Alois Denoth:

  • Aan de Speicherstadtzijde Keizer Friedrich I Barbarossa (rechts op de foto);
  • daarnaast de heilige St. Ansgar, Hamburgs eerste aartsbisschop (links op de foto);
  • en aan de kant van de binnenstad Germania (om Hamburgs verbinding met het Duitse Rijk te benadrukken);
  • en Hammonia, Hamburgs beschermvrouwe.

Zowel het gebouw als de beelden werd in de oorlog verwoest. De beelden die vandaag de brug bewaken zijn van vrij recente datum (2003-2006) en werden gemaakt door de Hamburgse beeldhouwer Jörg Plickat. Germania is hierbij vervangen door Europa, om Hamburgs verbinding met Europa te benadrukken.

Waar vind je de brug: vanaf de straat Bei den Mühren over het tolkanaal bij de Binnenhafen naar de Brook aan de Kehrwieder (Google Maps)
Doen in de buurt: bekijk Hamburgs eerste UNSESCO Werelderfgoed, de Speicherstadt

8. Krugkoppelbrücke

Als je om de Außenalster heen wandelt, kom je ‘m vanzelf tegen, deze Krugkoppelbrücke, in het noorden, tussen Harvestehude en Winterhude. In de late 19e eeuw was het nog een houten brug, die uit praktische overwegingen in 1927 werd vervangen door het bouwwerk waar je nu overheen loopt.

De drie gewelven van de brug zijn versierd met ‘waterwezens’ en mosselachtigen. (Heb dit nog niet zelf waargenomen, te afgeleid door Altbau en water om de brug heen. En door de lantaarntjes!) De Krugkoppelbrücke staat onder Denkmalschutz.

Waar vind je de brug: aan de noordkant van de Außenalster (Google Maps)
Doen in de buurt: aan de Alster raak je niet uitgekeken. Uhlenhorst is ook een mooie wijk!

P2016_Standort Hamburg_Krugkoppelbruecke

9. Breite Straße Brücke

Vanaf de Fischmarkt loop je onder deze brug door naar het Walter-Möller-Park en de Trinitatiskirche. Daar vind je ook deze openbare toiletten… Of ze nog in gebruik zijn weet ik eigenlijk niet (ik heb er nog nooit mensen gezien, noch open deuren), maar fraaie bewegwijzering voor vrouw- en manvolk (Froonslüd en Mannslüd, prachtig toch, dat Hamburgs) heb je er wel.

Waar vind je de brug: Breite Straße, ter hoogte van de Fischmarkt (Google Maps)
Doen in de buurt: je bent niet ver van de Fischmarkt af, dus waarom wandel je niet een stuk langs de Elbe?

M20160326105715_Standort Hamburg_Hamburger Bruggen_Breite Strasse

Ook deze brug stamt uit de late 19e eeuw en staat, inclusief de lantaarntjes, onder Denkmalschutz. Of dat ook geldt voor de toiletbordjes weet ik niet, maar ik vind dat dat wel zou moeten:

M20160326105704_Standort Hamburg_Hamburger Bruggen_Breite Strasse

M20160326105659_Standort Hamburg_Hamburger bruggen_Breite Strasse

En voilà, dat waren 9 historische bruggen in Hamburg. Nog 2.494 andere bruggen te bekijken 😉

Wat was je favoriete brug?

Heb je deze ook al gezien? 9x bijzondere bruggen in Hamburg

Bekijk ook: De mooiste historische architectuur in Hamburg

* Wikipedia rapporteert voor Amsterdam ‘meer dan 1.500 bruggen’ en 431 voor Venetië. Heb niet uitgezocht of er onder de bruggen van Amsterdam en Venetië ook over niet-water zijn.

8 gedachten over “Meer bruggen dan Venetië: 9 historische bruggen in Hamburg

  1. Probleem is een beetje wat je een brug noemt. Wikipedia heeft deze pagina over Amsterdamse bruggen verkeerd gelezen.
    http://www.bruggenvanamsterdam.nl/
    Onofficieel zegt men dat Amsterdam 3000 bruggen heeft. Op de pagina hierboven gaat het om 1900 met een nummer en 2400 objecten die niet genummerd zijn, waaronder bruggen, viaducten en duikers. Bij elkaar kan dat idd uitkomen op zo’n 3000 bruggen.

    Hier in Alkmaar weet ik het beter. Ik heb een kaart met 300 bruggen in de oude gemeente, dus inclussief Koedijk en Oudorp. Dat zijn vrijwel allemaal genummerde bruggen en ruim de helft heeft een officiele naam. Bruggen van particulieren zitten daar niet bij. Het zijn allemaal bruggen waar je met een kano onderdoor kan. Dus geen duikers. In de nieuwe gemeente zitten ook de Schermer en Graft-De Rijp en komen er nog 100 tot 200 bruggen bij.

    Voor een goed vergelijk moet je het afzetten tegen het aantal inwoners. Alkmaar heeft er maar 100.000 en Amsterdam 800.000. Per 100.000 inwoners heeft Alkmaar dus ca 400 bruggen en Amsterdam 3000/8 = 375. Bij Hamburg is het het probleem of alleen de stad wordt bedoeld, de gemeente of de bondstaat..

  2. Gaaf! Meer hiervan! Ik heb zelf nog maar over 1 brug in Hamburg gehoord (ik moet nog steeds naar Hamburg gaan, schaammmm): die hoge over de Elbe? Kohlbrandbrug heet hij dacht ik. Die ziet er ook heel strak uit.

    • Ja, de Köhlbrandbrücke! Die is ook heel cool! (en al jaren met afbreken bedreigd, dus daar ga ik binnenkort nog iets over schrijven hier!)

  3. Dat zijn zeker een heleboel bruggen. Wat schrijf je leuk Fem! Ik ben nog nooit in Hamburg geweest, op een keertje winkelen en vertrek vanaf de luchthaven na. Lijkt me een interessante stad voor een weekendje… hoewel met zoveel bruggen een weekend haast te kort is 🙂

Plaats een reactie