Museum der Arbeit – een reden om naar Barmbek af te reizen

Moet je in je vakantie naar het Museum der Arbeit in Hamburg? In Barmbek ook nog, niet bepaald Hamburgs spannendste wijk? Jazeker wel! Anders zou je namelijk een machtig interessant museum mislopen, en dat zou zonde zijn. Kijk maar zelf waarom het Museum der Arbeit op je programma zou moeten staan.

Highlights van het Museum der Arbeit

Heel praktisch direct naast station Barmbek ligt het terrein van de New-York-Hamburger Gummi-Waaren Compagnie. Tegenwoordig wordt er echter geen rubber meer verwerkt, maar laat het Museum der Arbeit alles zien over de werkende Hamburger. Een kleine (!) greep uit de tentoonstellingen:

Boekdrukkunst

Deze kon ik natuurlijk niet overslaan: de tentoonstelling over boekdrukkunst, mét werkplaatsen-in-bedrijf van verschillende drukmachines. Hier vind je regelmatig hands-on workshops, en kun je een aandenken laten drukken in bijvoorbeeld gotische letters.

Museumtip: Museum der Arbeit in Hamburg | Standort Hamburg

Sommige dingen veranderen nooit… Over beren en apen: al in 1500 waren drukkers en zetters het nooit met elkaar eens, en drukkers onderling nog minder…

Overzeese handel en rubber

Een museum in een voormalige rubberfabriek kan natuurlijk niet anders dan een tentoonstelling wijden aan de rubberbewerking en overzeese handel. Dat doet het Museum der Arbeit op de eerste verdieping.

Een tentoonstelling naar mijn hart, natuurlijk, vooral vanwege de koloniaalwarenhandel, die me toch nog altijd op woest-romantische gedachten brengt over de koloniaalwarenhandelaar die begin 20e eeuw ons huis in zijn bezit had.

Er is aandacht voor de geschiedenis van de Gummiwaaren Compagnie, maar ook voor het verwerkingsproces van onbewerkt rubber tot een bruikbaar product. Verschillende rubbersoorten kun je hier zelf in de hand nemen en besnuffelen (hint: rubber stinkt behoorlijk).

De overzeese handel bracht in Hamburg eind 19e, begin 20e eeuw nogal wat teweeg: Hamburg werd steeds meer de plek waar grondstoffen werden verwerkt. Extra opslagcapaciteit in de haven was nodig, alsmede kantoren, telegraafdiensten en beurzen/termijnmarkten.

Aan de universiteit werd een studie ingericht voor Kaufmänner. De overzeese tentoonstelling laat de werkplekken zien van iedereen die een rol had in de verwerking van rubber en cacao (cacao als willekeurig voorbeeld, rubber natuurlijk vanwege de fabriek waar het museum zich in bevindt).

Naast beeld- en geluidsmateriaal kun je hier ook testen of het je nog lukt om op een ouderwetse typemachine te tikken, en telefoneren met het ‘Fräulein vom Amt’ om te kijken of je cryptische boodschappen van overzee kunt decoderen.

Abc der Arbeit

Op de tweede verdieping wandel je aan de hand van werkkleding en instrumenten, foto’s, persoonlijke herinneringen en drukwerk door het Hamburgse werkende leven vanaf de industrialisering. Alle mogelijke beroepen komen aan bod, en natuurlijk alle mogelijke vakbonden.

Museum der Arbeit in Barmbek

Arbeidsvoorschriften: toch altijd maar handschoenen aandoen en je haar vastbinden als je met enge machines werkt… Vorsicht!

ABC der Arbeit in het Museum der Arbeit

De kleine fotograaf zag mij foto’s nemen, confisceerde vervolgens de camera van zijn ouders en begon als een malle plaatjes te schieten van de hele tentoonstelling 🙂 Check ook het borduursel: Ordnungssinn bringt Gewinn... 🙂 (Maar dat vinden we allemaal, oder? 😉 )

Ingenieurskoffer in het Museum der Arbeit in Hamburg | Standort Hamburg

De werkkoffer van ingenieur Carl Röder bevatte alles wat hij onderweg nodig kon hebben, van presentatiemateriaal tot meetgerij – toch blij dat ik niet op dagelijkse basis met zoveel Zeug moet rondzeulen…

Tijdelijke tentoonstellingen

Naast de vaste tentoonstellingen heeft het Museum der Arbeit altijd ook een (vaak heel boeiende) tijdelijke tentoonstelling. In het kerstmarktenseizoen is er bovendien een ecokerstmarkt, en er worden regelmatig andere markten op het museumterrein georganiseerd.

Tijdelijke tentoonstellingen Museum der Arbeit | Standort Hamburg

Museumshof

Als je het museum uit hebt, de museumshop hebt bezocht en taart hebt gegeten in het museumcafé ben je nog niet klaar! Het museum bevindt zich in de Neue Frabik van het complex van de oude rubberfabriek. Op het terrein vind je verder nog:

Een blauwe baggermachine uit 1937, van de firma Menck & Hambrock GmbH uit Altona (in Ottensen staat ook zo’n ‘Menckmal’ als herinnering), een kleine Rundbunker, een straatwals met de naam ‘Emil’ uit 1964, en TRUDE, het graafwiel (of hoe je zoiets noemt) dat in 2,5 jaar tijd een de vierde tunnelbuis onder de Elbe door groef (de alter Elbtunnel bij de Landungsbrücken was in 1911 de eerste).

Museumshof Museum der Arbeit

TRUDE staat overigens voor Tief runter unter die Elbe…

TRUDE Museum der Arbeit | Standort Hamburg

Ruim 14 meter hoog en 380 ton zwaar: het had nogal wat voeten in aarde om TRUDE van de Elbe naar Barmbek te brengen… Je kunt de basis van TRUDE beklimmen (nou ja, het trapje op lopen). Alles over haar vroegere leven lees je op de infoborden die aan haar voeten staan.

Na al dit industriële erfgoed heb je wellicht honger, of behoefte om wat modernere kunst te bekijken of beluisteren. Dat kan bij restaurant T.R.U.D.E., of bij cultuurcentrum Zinnschmelze, beide ook aan het Museumshof te vinden.

Praktisch: bezoek het Museum der Arbeit

Het museum ligt naast station Barmbek. Er worden regelmatig demonstraties en workshops gegeven die ook voor kinderen erg leuk zijn. Sowieso is dit een museum waar je laatjes kunt opentrekken, geluidsfragmenten kunt horen en dingen kunt betasten. Toch ook leuk als je geen kind bent. 😉

Museum der Arbeit, Wiesendamm 3
U Barmbek
open: ma 13.00 – 21.00, di-za 10.00 – 17.00 en zo en feestdagen 10.00 – 18.00
entree: € 7,50

>>> Bekijk voor nog meer museums mijn overzicht van interessante musea in Hamburg.

4 gedachten over “Museum der Arbeit – een reden om naar Barmbek af te reizen

  1. Ordnungssinn bringt Gewinn…. oei.. Daar krijg ik toch wel een soort déjà-vu van.. Of ligt dat nou aan mij?

    Hoe dan ook, dit museum is inderdaad een must. En van maart tot en met oktober is hier nog ook elke maand een grote vlooienmarkt. De eerste dit jaar is op 2e paasdag. Jammer dat ik die niet red…

    Beantwoorden
    • Hehe, ik vind de theedoek bij Ilja in de keuken toch leuker: “Eerst de afwas, dan de revolutie” 😉 Met 2e paasdag naar de Flohmarkt lijkt mij in elk geval een stuk toller dan de meubelboulevard, hoej!

      Beantwoorden

Plaats een reactie