Hamburg voor gevorderden: insider tips die niet in je reisgids staan

Maak je voor het eerst een stedentrip Hamburg en wil je naast de bekende hoogtepunten ook plekken zien die je niet in je reisgids vindt? Of ken je Hamburg al een beetje en wil je de stad beter leren kennen?

Dan heb je dringend wat insider tips voor Hamburg nodig. En daarvoor zit je hier goed! In dit artikel vind je de leukste Geheimtipps.

Insider tips Hamburg: onbekende bezienswaardigheden

Onbekende bezienswaardigheden in Hamburg

Fernsprechamt Schlüterstraße

Zag ik nou vanuit mijn ooghoek Harry Potter voorbij suizen op een bezem?! Hamburgs Hogwarts is eigenlijk het oude Fernsprechamt in de Schlüterstraße. En dat is toch ook een magische plek, want hier werd in 1902 de eerste telefooncentrale van Hamburg ingericht. Bijzonder aan de centrale was dat er nu ook langeafstandstelefoonverkeer mogelijk was, o.a. met Altona en Wandsbek.

Tegenwoordig is het een postkantoor. Harry Potter zul je er misschien niet tegenkomen, maar studenten loop je zeker tegen het lijf: het Fernsprechamt ligt achter de hoofdgebouwen van de universiteit.

Fernsprechamt Schlüterstraße, Schlüterstraße 5 (Google Maps)

Insider tips Hamburg: Fernsprechamt in de Schlüterstraße

Mellin-Passage

Tussen Neuer Wall en de Alsterarkaden ligt Hamburgs kleinste en oudste passage: de Mellin-Passage. Je kunt hier verdwalen bij boekhandel Felix Jud, of lekker Syrisch eten bij Saliba, maar de passage zelf is eigenlijk de grootste bezienswaardigheid. De jugendstilversieringen aan het plafond stammen uit 1865, maar zijn pas vrij recent weer onder dikke lagen modern stucwerk te voorschijn gekomen en prachtig gerestaureerd.

Lees ook >> Kleinood in de Altstadt: de Mellin-Passage.

Insider tip Hamburg: Mellin-Passage

Jugendstil in Hamburg: Mellin-Passage

Dat geke rioolgebouwtje bij Vorsetzen

Een officiële naam heeft het niet, maar als je met de U3 reist, kom je het vanzelf tegen. Een klein gebouwtje met een standbeeld ernaast, naast het U-Bahn-station Baumwall. Het is de ingang tot het riool van Hamburg, uit 1904. Ah, voor mensen die in het riool moesten werken? Nee. Deze ingang werd speciaal voor keizer Wilhelm II gebouwd.

Wilhelm II was namelijk gefascineerd door dat moderne concept riolering en had aangegeven dat hij het Hamburger riool tijdens zijn bezoek wilde bekijken (met een ondergronds boottochtje!). Hamburg was namelijk de eerste stad in Duitsland met echte riolering. Er werd dus een ingangshuisje gebouwd, met daaronder een kleedkamer, zodat de keizer zijn uniform niet vies hoefde te maken. Deze kleedkamer werd pas in 2012 ontdekt, tijdens rioolwerkzaamheden.

Of het rioolbezoek van Wilhelm II heeft plaatsgevonden is niet bekend, maar de ingang tot het riool is soms te bezichtigen tijdens de Tag des offenen Denkmals of bij bijzondere rondleidingen.

Vorsetzen, bij U Baumwall (Elbphilharmonie) (Google Maps)
Rondleidingen met water (en riolering) als thema vind je bij Hamburger Unterwelten.
En check ook de Stadtführung unterm Hafen bij vergangenundvergessen.de.

Insider tips Hamburg: de ingang tot het riool

Onbekende bezienswaardigheden in Hamburg, foto door gerckens.photo - hamburg

Psychedelische Spiegel-Kantine in het MKG

Bij der Spiegel werd er niet onder systeemplafonds geluncht. Naar typische risicomijdende kantoorkunst hoefden de redacteuren ook al niet te kijken. En geestverruimende middelen waren ook zéker niet nodig, want geestverruimend, dat was de kantine zelf al!

De psychedelische kantine van der Spiegel werd in 1969 ontworpen door de Deense ontwerper Verner Panton en gold, niet heel verrassend, als de meest radicale kantoorinrichting ooit.

In de Spiegel-nieuwbouw van was geen plek meer voor de oude kantine, die daarop aan het Museum für Kunst und Gewerbe cadeau gedaan werd. Sinds 2012 kun je de kantine daar bekijken. Leuk weetje: het MKG houdt persbijeenkomsten vaak in deze kantine.

Museum für Kunst und Gewerbe, Steintorplatz (Google Maps)

Onbekende bezienswaardigheden in Hamburg | foto Jacqueline ter Haar

Onbekende bezienswaardigheden in Hamburg | foto Jacqueline ter Haar

Friedhof der guten Ideen in het Inselpark

Het Inselpark in Wilhelmsburg is een goede plek om te wandelen, fietsen, skaten, klimmen en varen. Ook worden er in de zomer concerten gegeven. Voor een moment van bezinning wandel je over het kerkof van goede ideeën. Want dat je van een idee uiteindelijk toch geen werk gemaakt hebt, wil natuurlijk niet zeggen dat het geen geniale Geistesblitz was.

Lees ook >> Wilhelmsburg en Harburg

En bekijk hier de Veranstaltungskalender van het Inselpark

Graffiti Wall of Fame

Hamburg is een paradijs voor street art fans. Het Schanzenviertel, het Karolinenviertel, St. Pauli, Ottensen, je komt overal de mooiste kunstwerken tegen. Een plek waar je niet zo snel naartoe zou gaan om street art te bewonderen is Harburg.

Toch hoort Harburg, of om preciezer te zijn, de Bostelbeker Hauptdeich, op je streetartlijstje thuis. Op de Flutschutsmauer* hebben street artists uit heel Duitsland over een lengte van 500 meter de wildste kunstwerken gemaakt. Het vrijgeven van de muur voor street art was een idee van Verein GroßstadtRaum – Freier Raum für Kunst.

Wall of Fame Harburg, Bostelbeker Hauptdeich (Google Maps)

* Ik kan even geen NL woord vinden: een soort geluidswal maar dan tegen water. Een dijkmuur?

Meer street art in Hamburg:
Street art spotten in Hamburg
El Bocho in Hamburg

Insider tips Hamburg: activiteiten die je niet in een gids vindt

Die Seele baumeln lassen bij Entenwerder 1

Aan de rand van Elbpark Entenwerder kun je op de Elbe dobberen met een drankje bij Entenwerder 1, het drijvende café. Het café is eco en kunstig – je kunt er bijvoorbeeld op vliegtuigstoelen zitten. In de winter warm je jezelf rond de houtkachel. (Dat is overigens ook wel nodig, want in dat gedeelte van Entenwerder wordt het koud.)

Entenwerder 1, Entenwerder 1, Elbpark Entenwerder (Google Maps)

Insider tips Hamburg: die Seele baumeln lassen bij Entenwerder

2017_08 Hamburg

Fietstocht aan het water: de Alster-Rad-Wanderweg

De Alster-Radwanderweg volgt de Alster vanaf het noorden van de Außenalster tot aan de bron van de rivier in Schleswig-Holstein. Hoewel het soms even puzzelen is waar het fietspad precies loopt, volgt het pad in principe de rivier. Hoe verder je komt, hoe groener, hoe rustiger…

Mee met een fietstour langs de Alster: fietstocht om de Alster (maar heel eerlijk: dat is tof, maar je kunt het ook zéker zelf, zonder gids!)
Meer moois om en langs de Alster: de mooiste bezienswaardigheden aan de Alster
Meer over fietsen in Hamburg: Fietsen in Hamburg

P1070215_Standort Hamburg_Originele Stedentrip_Alster Radwanderweg

Wandelen, fietsen of skaten langs de Klütjenfelder Hauptdeich

De Klütjenfelder Hauptdeich, ook wel gewoon de Veddeler Deich is bij toeristen heel onbekend, dus goede kans dat je hier de wereld voor jezelf hebt. Hier kun je uitgebreid wandelen, fietsen, skaten of picnicken.

Stap bijvoorbeeld uit de S3 bij Veddel, en wandel, fiets of skate over de dijk en door het industrieterrein naar de Alter Elbtunnel. (Bonus is het uitzicht op bezienswaardigheden als de Elbphilharmonie en de Landungsbrücken vanaf de andere kant van de Elbe.)

Je fiets mag, buiten de spits, mee de S-Bahn in, maar niet ver van station Veddel vind je ook een Stadtrad-station.

Veddeler Deich | foto Andreas Meese

Fietsen langs de Moorwerder Hauptdeich

Een andere mooie fietstocht start je in Wilhelmsburg. Ook hier vind je een Stadtrad-station, mocht je geen eigen Drahtesel bij de hand hebben.

Op weg naar de Bunthäuser Spitze, waar een zeer schattige minivuurtoren staat, kom je alleen schapen tegen. Ben je toe aan een verfrissend Alsterwasser, dan kun je uitrusten op het terras van Gasthaus Moorwerder Hof aan de Moorwerder Norderdeich 78.

Bekijk ook >> Fietstocht over de Moorwerder Hauptdeich

Geheimtipp Hamburg: Elbe vanaf de vuurtoren Bunthäuser Spitze

Insider tips Hamburg: fietsen langs de Moorwerder Hauptdeich

De paden op, de lanen in, met goede zin en een ezel!

Van Drahtesel gaan we naar de gewone dwergezel, en wel om met hem te wandelen. Bij de Eselei in Bergedorf kun je namelijk kun je zowel korte wandelingen van een uur als dagtours maken. Met een ezel aan je arm! Voel je je nog niet klaar om met een ezel te wandelen, dan kun je een Schnupperstunde bijwonen. Je leert de ezels dan beter kennen en als er tijd is, krijg je ook tips over het leiden van een ezel.

De ezels hebben een volle agenda, boek je date dus op tijd!

Die Eselei, Brookdeich 288 (Google Maps)

wandeling in Hamburg. Met een ezel. Bij de Eselei kan het!

Insider tips Hamburg: bijzondere en zelfs obscure musea en tentoonstellingen

Zoologisches Museum

De plek om in Hamburg je innerlijke David Attenborough (wie heeft hem niet) gelukkig te maken is het zoölogisch museum, ofwel het CeNak (Centrum für Natürkunde). Het hoort bij de universiteit van Hamburg en je kunt het gratis bezoeken.

Tip: Momenteel (aug 2019) is er een leuke tijdelijke tentoonstelling over Humboldt.
Het museum is groter dan je misschien zou verwachten, maar als je inner Sir David nog niet verzadigd, dan liggen om de hoek ook het Geologisch-Paläontologisches Museum en het Mineralogisches Museum.

Zoologisches Museum Hamburg, Bundesstraße 52 (Google Maps)

Medizinhistorisches Museum

Normaal gesproken hoop je niet in het UKE (universitair ziekenhuis in Eppendorf) te belanden, maar voor het medisch-historisch museum kun je rustig een uitzondering maken. In het museum wandel je door de medische ontwikkelingen vanaf de 19e eeuw tot nu. Indrukwekkend aan dit museum is dat er een permanente tentoonstelling is over medische misdaden in de Tweede Wereldoorlog.

Medizinhistorisches Museum Hamburg, UKE, Martinistraße 52 (Google Maps)
Alleen geopend op zaterdag, zondag, woensdag
Elke zondag is er om 15 u een open rondleiding (aanmelding niet nodig, kosten: museumentree van € 6,50)

Unieke tips voor je stedentrip Hamburg: CeNak

Insider tips Hamburg: CeNak museum

Harrys Hamburger Hafenbasar

Hoewel Harrys Hafenbasar het inmiddels al tot meerdere reisgidsen heeft geschopt, is het misschien niet het eerste museum dat je binnenloopt als je naar Hamburg komt. Ik geef toe: ook bij mij duurde het even. Want, wat is Harrys Hafenbasar eigenlijk precies? Een winkel? Een rariteitenkabinet? Een museum?

Het blijkt al dat te zijn, én een plek waar je mooie verhalen kunt ontdekken. Harry is voormalig zeeman Harry Rosenberg, die begin jaren ’50 een postzegelwinkel had in St. Pauli. Deze winkel liep eigenlijk vrij slecht. Mensen kwamen niet voor de postzegels, maar voor de curiosa die hij van zijn reizen had meegebracht en die hij van een oude kapitein had geërfd. Na een aantal jaar ontstond de Hafenbasar.

De propvolle Basar is een paar jaar geleden naar de Traditionsschiffhafen in HafenCity verhuisd.

Harrys Hamburger Hafenbasar, Am Sandtorkai 66-68, Ponton 2 (Google Maps)
Alleen geopend in het weekend!

Insider tip Hamburg: Hamburger Hafenbasar, foto door Miriam Coleman

Wasserkunst Kaltehofe

Elbinsel Kaltehofe is een klein, kunstmatig aangelegd eiland in de Elbe waar alles om water draait: vanaf de 19e eeuw werden op het eiland waterbassins aangelegd om de kwaliteit van het kraanwater van Hamburg te verbeteren.

Rond deze bassins ligt nu een beschermd natuurgebied vol vogels. Je vindt er ook een museum waar je door de geschiedenis van Hamburgs watervoorzieningen wandelt – van de ooit slechte hygiëne door gebruik van vies water tot de indrukwekkendste fonteinen die je in Hamburg ziet.

Tip: Het museum organiseert verschillende rondleidingen, zowel in het museum als ‘Brunnentours’ door Hamburg, waarbij je langs verschillende beroemde fonteinen wandelt.

Tip: Bezoek het museum tijdens de Lange Nacht der Museen, ‘s avonds heeft het een heel andere sfeer dan overdag.

Wasserkunst Kaltehofe, Kaltehofe-Hauptdeich 6-7 (Google Maps)

Ballinstadt Auswanderermuseum

Als havenstad is Hamburg altijd een grote trekpleister geweest voor mensen van buitenaf. En ook voor mensen die Hamburg/Duitsland/Europa juist wilden verlaten. Ballinstadt, de voormalige ‘Auswandererhallen’ bij Veddel, was voor deze emigranten het laatste station in Hamburg.

Nu is het een groot museum dat verhalen vertelt uit 400 jaar migratiegeschiedenis. Mooie, ontroerende verhalen van reizigers die naar Amerika gingen om het grote geluk te vinden. Maar ook veel verdrietige verhalen van vele joodse vluchtelingen die in 1939 in de Auswandererhallen woonden, in afwachting van de laatste schepen die hen nog naar Amerika konden brengen. Noodgedwongen moesten zij het terrein 7 weken lang delen met een grote groep SS-ers die in Hamburg ingekwartierd werden en voor wie nog geen ander onderkomen was geregeld…

Ballinstadt Auswanderermuseum, Veddeler Bogen 2 (Google Maps)

Ballinstadt Hamburg

Geheimtipps Hamburg: ongebruikelijke rondleidingen

Deze rondleidingen brengen je naar

Achter de coulissen: rondleiding met Hinz&Kunzt

De gidsen van Hinz&Kunzt laten je de binnenstad van Hamburg zoals je die anders niet snel zou leren kennen. Tijdens deze rondleiding maak je namelijk kennis met het Hamburg van de daklozen.

Hinz & Kunzt is het tijdschrift dat gemaakt wordt door professionele journalisten/fotografen en verkocht wordt door daklozen. Alle gidsen zijn ervaringsdeskundigen. Onderweg zie je o.a. waar daklozen ’s nachts terecht kunnen, waar hulp te vinden is (bijvoorbeeld om de strijd aan te gaan met verslavingen), en waar daklozen de dag (mee) doorbrengen.

Geen seks, drugs, rock ‘n’ roll en sensatiezucht, maar een nuchtere en informatieve wandeling door de stad.

Meer info: Hamburger Nebenschauplätze, € 10, vooraf aanmelden via info@hinzundkunzt.de. Om mee te gaan moet je minimaal 17 jaar zijn.

Ga ondergronds met Hamburger Unterwelten

De rondleiding in de atoombunker bij het Hauptbahnhof stond al een paar jaar op mijn lijstje. Maar, Pantoffelheld als ik ben: ik durfde niet. Pas onder begeleiding van een vriend durfde ik uiteindelijk de bunker in te gaan. En gelukkig maar, want de tour bleek helemaal niet zo claustrofobisch als ik gedacht had.

De bunker is gebouwd tijdens de Tweede Wereldoorlog, en werd tijdens de Koude Oorlog direct omgebouwd tot ‘Atombunker’. Zoals de bunker nu te zien is, is hij dus nooit in gebruik geweest. De kans dat je in deze bunker een atoomaanval overleeft is overigens ook tamelijk gering, helaas, al was het maar omdat het hele concept van één enkele atoombom uitgaat…

Meer info: Hamburger Unterwelten: Atombunker Steintorwall
rondleiding € 7, in Engels of Duits

Op Beatles-Tour met Stefanie Hempel

De Beatles-tours door St. Pauli van Stefanie Hempel zijn in Hamburg allang geen Geheimtipp meer. Maar Nederlanders heb ik er nog niet over gehoord, en dat is zonde. Ik beschouw mezelf namelijk niet als een Beatles-fan, maar vond de rondleiding van Stefanie echt super interessant (en we liepen in de stromende regen…).

Meer info: Hempel’s Beatles-Tour
De tour duurt 2,5 tot 3 uur en kost € 28. Stefantie spreekt Engels en Duits. Ben je met een groepje? Dan kun je ook een exclusieve privétour aanvragen.

Bekijk ook >> In de voetsporen van The Beatles

Borrelen en eten in Hamburgs Szenekneipen en Kultläden

Naast hippe hotspots puilt Hamburg ook uit van de zogenaamde ‘Szenekneipen’. Plekken waar de Urhamburger aan zijn bier nipt, of waar subculturen bij elkaar komen. Een paar voorbeelden:

Zur lustigen Mamma en Katz & Kater

In de categorie ‘Moet je een keer gezien hebben’: duik een van de kroegen in die zich het best laten omschrijven als, hm, ‘oudemannenkroegen’, bijvoorbeeld Zur Lustigen Mama in St. Pauli of Katz und Kater in Altona.

Deze kroegen hebben een beetje een cultstatus bereikt onder Hamburgers en je komt er dus vele stamgasten tegen – het tafeltennisteam van mijn ex-meneer (een van de Svennen) hing bijvoorbeeld na elke training in St. Pauli in Zur lustigen Mama… Ingrediënten: bier, bruin meubulair, vergeelde deco, jukebox (“Du bist so heiß wie ein Vulkaaaaaannnnn” Allemaal!), en niet te vergeten de biljart/kickertafel.

Zur lustigen Mama, Paul-Roosen-Straße 21 (Google Maps)
Katz und Kater, Schumacherstraße 86 (Google Maps)

Corneren

Om Hamburger onder de Hamburgers te zijn heb je niet eens echt een café of bar nodig. In de lente en zomer is ga je namelijk gewoon ‘corneren’: je koopt een biertje bij een kiosk en gaat vervolgens op de hoek van de straat zitten om bij te kletsen met de buren. Op zomeravonden is het op de hoek Beim grünen Jäger/Thadestraße bijvoorbeeld een drukte van belang. Een andere bekende ‘cornerhotspot’ is de Alma-Wartenberg-Platz in Ottensen.

Afzakkertje bij Aurel na een avondje uit in Ottensen

Cultsnackbar en de beroemdste kaaswinkel van Hamburg

Kleine Pause
OK, dit is geen geheimtip meer, maar dit is dé cultsnackbar waar iedereen voor, tijdens of na het uitgaan in St. Pauli een currywurst gaat eten of een caipi komt schlürfen.

Brunos Käseladen
De beroemdste kaaswinkel van Hamburg mag op mijn blog zeker niet ontbreken. De kaas is niet alleen om mee naar huis te nemen, je kunt ook in de winkel eten: “Alle Speisen werden frisch zubereitet, nur der Käse kann etwas älter sein.” 🙂 Zoals het hoort, zit in elk gerecht kaas.

Bekijk voor meer onbekende adressen voor een borrel de grote Hamburg craft beer gids.

Nieuwsgierig naar de Hamburgse keuken? Probeer een van deze 9 typisch Hamburgse gerechten.

Ploppen op de plee: borrelen in voormalige wc-huisjes

Openbare toiletten zijn ook niet meer wat ze geweest zijn… vroeger had je op verschillende plekken in de stad kleine bakstenen gebouwtjes waar tegen een kleine vergoeding de blaas geleegd kon worden.

Nu zijn het obscure silo’s waar je muntjes in moet gooien en dan maar moet hopen dat je de meurende silo ooit nog mag verlaten…

Gelukkig staan er nog best veel van die bakstenen gebouwtjes en kun je er tegenwoordig leukere dingen doen, namelijk borrelen. Aan de Alster kun je bijvoorbeeld erwtensoep eten bij Alsterperle, en bij Little Amsterdam is het bijna alsof je aan een Amsterdamse gracht zit. (Bijna.)

Bekijk hier nog meer cafés in oude toiletgebouwtjes: Borrelen in voormalige wc-huisjes

Insider tips Hamburg | foto Torsten Schlüter

Bijzonder overnachten in Hamburg kan hier

Als kersverse Hamburg insider heb je ook een originele slaapplaats nodig. Wat dacht je van een bed in een voormalig bordeel? Dat kan bijvoorbeeld in de Kiezbude of in het voormalige luxebordeel Hotel Village.

Slaap je liever in een watertoren, een ijzergieterij of in een oud schoolgebouw? Of misschien in een tentje bovenop een bunker, of aan havenkraan? Check dan deze tips: Bijzondere hotels in Hamburg: hotels met een verhaal

De highlights sla je natuurlijk ook niet over…

Deze blogposts helpen je op weg bij het plannen van je stedentrip naar Hamburg:

Viel Spaß!

2 gedachten over “Hamburg voor gevorderden: insider tips die niet in je reisgids staan

  1. Wat leuk dat ik nu weet waar dat mooie huisje bij Baumwall voor diende. Het was me al opgevallen, een paar weken geleden tijdens onze Hamburg-trip, en ik vroeg me af wat het voor huisje was. Dank je wel!

    Beantwoorden

Plaats een reactie