Mondkapjes verplicht in Duitsland: alles dat je moet weten over de Maskenpflicht

(bijgewerkt 6 juli 2020)

Jawel, Leude, een heuse fashionblog vandaag! (Moeha!) We gaan het namelijk over het dragen van mondkapjes hebben.

Sinds 27 april zijn mondkapjes in Duitsland verplicht als je met het ov reist. In Hamburg geldt de “Maskenpflicht” ook in winkels, dus ik dacht, ik bericht eens over het leven als gemaskerde, en duik in vragen als ‘hoe draag je eigenlijk een mondkapje’, ‘welke mondkapjes zijn zinvol’ en natuurlijk ook ‘waar vind ik fashionable mondkapjes’, want een beetje ijdel zijn we dan toch ook wel. Los geht’s!

In Hamburg geldt een Maskenpflicht in het ov en winkels: #maskeauf!

Waar in Duitsland moet je een mondkapje dragen?

  • In heel Duitsland moet je je mond en neus bedekken als je met het ov reist.
  • Of je in winkels ook een mondkapje moet dragen verschilt per Bundesland. In Hamburg moet het wel.
  • Ook bij de kapper, bij de dokter, fysiotherapeut moet je een mondkapje dragen. Informatie hierover lees je op de site van de praktijk, en in de praktijk zelf.
  • Heb je een afspraak bij een bedrijf, bijvoorbeeld voor een adviesgesprek of een sollicitatie, dan is het aan het bedrijf zelf om te bepalen of er je je neus en mond moet bedekken. Over het algemeen geldt dat je in de lobby, de gang, enz. een mondkapje op moet, en dat het in de bespreekruimte zelf af mag, als je daar voldoende afstand kunt houden. Ben je niet zeker, vraag het dan vooraf. Je kunt er natuurlijk altijd zelf voor kiezen om je mondkapje op te houden.
  • De scholen en kinderdagverblijven gaan ook weer open. Er is geen algemene Maskenpflicht op scholen, wel een ‘dringende Empfehlung’.

Wie moet in Duitsland een mondkapje dragen?

Volwassenen moeten in het ov en in winkels een Mund- und Nasenschutz dragen. Vanaf welke leeftijd kinderen een kapje moeten dragen verschilt per Bundesland. In Hamburg moeten kinderen die met hun ouders meegenomen worden in het ov of winkels vanaf 7 jaar een mondkapje dragen.

Geldt deze regel ook voor toeristen?

Ja.

Tenzij je in een van de uitzonderingsgroepen hieronder valt:

Wie hoeft er hier géén mondkapje te dragen?

Er zijn uitzonderingen op de Duitse Maskenpflicht. De volgende mensen hoeven geen Mund- und Nasenschutz te dragen:

  • Kinderen jonger dan 7 jaar (dit geldt in Hamburg, er zijn Bundesländer waar de grens lager is, sommige Bundesländer verplichten kapjes vanaf 3 jaar);
  • Mensen die op grond van een lichamelijke of geestelijke beperking geen mondkapje kunnen dragen;
  • Mensen die om medische redenen geen mondkapje kunnen dragen, bijvoorbeeld astmapatiënten;
  • Doven en slechthorenden en hun eventuele begeleiders;
  • Kassamedewerkers die achter plexiglas werken (de zgn. Spuckschutzscheibe).

In de Bußgeldkatalog kun je zien welke uitzonderingen er op de Maskenpflicht in Duitsland zijn. Je vindt er ook terug hoe hoog de boetes zijn (per Bundesland) als je zonder reden geen Mund- und Nasenschutz draagt.

Also, welke mondkapjes zijn geschikt?

De regel is dat je je mond én neus moet bedekken in het ov en in winkels. Professionele mondkapjes met filters horen bij medisch personeel thuis en zijn niet geschikt voor het ov of de supermarkt.

Maar ja, wat dan? Er moet wel iets op je gezicht. Daarom dragen we zogenaamde “Alltagsmasken” of “Behelfsmasken”, gewoon van katoen.

Ik vind overigens het woord “Behelfsmaske” wel uitermate toepasselijk, want man, behelpen is het wel met zo’n lap op je neus… (En ja, ik weet dat “behelfen” meer lagen heeft dan het Nederlandse “behelpen” 😉 )

De verschillen tussen mondkapjes

Welke mondkapjes zijn zinvol?
Bron: vergleich.org

Bij dit plaatje 3 voetnoten:

  • Dit plaatje gaat uit van één iemand die een mondkapje op heeft. Dus als jij een Alltagsmaske draagt, dan bescherm je zowel jezelf als de ander een beetje. Maar als iederéén een sjaal of Alltagsmaske op z’n hoofd heeft, is de bescherming natuurlijk duidelijk méér dan een beetje.
  • Een t-shirt of sjaal mag ook, zolang je mond én neus maar bedekt zijn. Ik raad je echter aan een Alltagsmaske of desnoods een wegwerpmasker te dragen. Waarom? Omdat die uit meerdere lagen bestaan, beter blijven zitten en dus beter beschermen, en bovendien beter ademen.

Zelf mondkapjes maken

Je kunt ze zelf maken, het beste van dicht geweven katoen.

Hier vind je een paar handige tutorials voor het naaien van mondkapjes:

  • De tutorials van Nähfrosch (rond model) en Smarticular (recht model) zet je in een paar minuten een mondmasker in elkaar.
  • Liever een Nederlandse handleiding? Check maakjemondmasker.be
  • Crafty Daily heeft video tutorials voor verschillende modellen mondkapje.
  • Snel iets nodig, niet handig en geen naaimachine in de buurt? Check deze tutorial voor een no-sew-mask.

Bonustips voor DIY-Masken:

  • Ga je zelf aan de slag, gebruik dan echt alleen katoen, want in polyester (etc.) stik je echt de moord. En dat is eigenlijk bij katoen al zo, maar dat ademt in deze omstandigheden het beste. En ademen, daar hecht ik toch best wel aan. (Hoewel mijn diy-Maske wel het aardigst stond…).
  • Een sjaal mag wel, maar is eigenlijk met dit weer niet meer te doen, veel te warm. Je wilt bedekken wat bedekt moet worden (het masker moet goed aansluiten en geen kieren open laten), maar verder zo vrij mogelijk zijn.

Welke modellen mondkapje zijn het handigst/prettigst/best?

Grofweg zijn er drie modellen mondkapjes: ronde die min of meer op je gezicht aansluiten, rechthoekige met vouwen die iets meer bewegingsvrijheid geven, en wegwerpmaskers.

Ronde mondkapjes

Mijn eerste kappies waren ronde kapjes, want ik ben toch wel wat ijdel, dat wil ik best toegeven. Deze kapjes hebben vaak een beugeltje bovenaan, dat je om je neus kunt vouwen zodat het beter aansluit. Dit bevordert je zicht en verkleint de kans op een beslagen bril.

Er zijn modellen voor mannen, vrouwen en kinderen, en maten S, M, L.
Helaas zitten deze kapjes meestal toch prut als ze niet op maat gemaakt zijn… (en laten we wel wezen, wie gaat zo’n ding op maat laten maken?!) (Ik in elk geval niet, want ik ben ook nog steeds een Hollander, versteht sich ja.)

  • Pro:
    – met goede uitvoering iets modieuzer + minder kans op beslagen bril
    (overigens blijft het bizar dat ik het woord ‘modieus’ in verbinding breng met ‘mondkapjes’… o, tempora…)
  • Contra:
    – gapen en praten eigenlijk nauwelijks een optie omdat dan het ding gaat bewegen, bovendien is er ook minder ruimte om te ademen.

Rechthoekige mondkapjes

Rechthoekige mondkapjes met vouwen bedekken een (nog) groter deel van je gezicht en geven, dankzij de vouwen, wat meer bewegingsvrijheid.

Mijn eerste rechthoekige kapjes waren dit model Bridjet-Jones-onderbroek (zie onder). Ik hecht toch wel waarde aan het concept ademen, dus ik geef inmiddels zero fucks en ga hier rustig mee naar de supermarkt. Ze ademen re-de-lijk, en blijven ook zitten bij praten en gapen.

  • Pro:
    meer ruimte om te ademen en praten
  • Contra:
    – met pech resulteert het in de onderbroek-op-je-hoofd-look, waarvan hieronder akte + bijgeleverde zero fucks
    – ze zitten erg onder je ogen en je ziet dus niet heel veel

Omdat ik toch de hoop heb dat we binnenkort weer meer mogen, heb ik voor speciale gelegenheden ook dit model en deze kleur bij Hofius.de besteld:

Wegwerpmaskers

Eingwegmaskers zijn vergelijkbaar met de mondkapjes die de tandarts draagt. Je kunt ze inmiddels bij drogisten en apotheken, en zelfs bij sommige supermarkten, makkelijk kopen.

  • Pro: deze mondkapjes zijn heel licht en voel je dus minder zitten
  • Contra: ik vind ze meestal slecht aansluiten en erg losjes zitten, ook zie ik veel mensen die het ding onder hun neus dragen (?!)

Filters in mondkapjes

Beide modellen hebben de mogelijkheid een vakje in te bouwen waar je een filter in kunt doen. Dit kan al een koffiefilter of keukenrol zijn, of zelfs materiaal uit luiers. (Ik ga me hier niet verder in verdiepen, sorry. 😉 )

Bij de filters gaat het erom dat eventuele vochtigheid van buitenaf er langer over doet je gezicht te bereiken.

Hoe draag je een mondkapje?

Heel simpel: over je neus en mond!

Het beste is dit:

  • Stap 1: thuis handen wassen
  • Stap 2: mondkapje opzetten, daarbij het kapje zo veel mogelijk alleen aan de hengsels aanraken
  • Stap 3: huis verlaten en niet meer aan het mondkapje zitten, ook al jeukt je gezicht als de hel (en dat gaat het geheid doen…)
  • Stap 4: met het ov reizen of boodschappen doen, met je vingers van dat ding af blijven: gezicht = no-go area!
  • Stap 5: weer thuis, handen wassen
  • Stap 6: mondkapje af doen, alleen aan de bandjes aanraken
  • Stap 7: mondkapje in de was mikken, liefst nog een keer handen wassen
  • Stap 8: fles wijn opentrekken

Het zit natuurlijk verrot, en fietsen met zo’n ding op is eigenlijk niet te doen. (Glaub’ mir, heb het geprobeerd…)

Veel mensen zetten het kapje op als ze het ov of de winkel binnenstappen en zetten het meteen daarna weer af. Dat kan wel, maar dan moeten je handen echt schoon zijn, en je moet het kapje zo min mogelijk aanraken, dus aan de bandjes omdoen en zeker niet de voorkant aanraken.

Net zo belangrijk blijft natuurlijk: handen wassen en afstand houden. Ook in Duitsland is het mondkapje géén vervanger van de anderhalve meter afstand. #komnietinmnaurabitch

Dikke don’ts zijn in elk geval:

  • Aan je gezicht en de voorkant van het mondkapje zitten terwijl je het draagt.
  • Het mondkapje ónder je neus dragen.
  • Het mondkapje voor en na het boodschappen doen (aan de voorkant, ook nog!) naar beneden trekken en onder je kin laten hangen.

Zo draag je een mondkapje

Je gaat er ook heel moeilijk van kijken als je je mondkapje verkeerd draagt 😉

Help! Ik ben niet handig, waar koop ik een mondkapje?

I feel ya! Ik kan mijn Masken ook niet zelf fabrieken! Maar geen probleem: nu iedereen ze moet dragen, zijn Alltags-mondkapjes gelukkig steeds beter verkrijgbaar. Ook wegwerpmaskers kun je inmiddels op veel plekken kopen.

Dus kom je deze zomer weer naar Hamburg en heb je nog geen mondkapje, of wil je een mondkapje van Hamburgse makelij, dan kun je ze hier kopen:

  • Wegwerpmaskers koop je bij de apotheek, of bij een drogist, bijv. dm of Rossmann.
  • Wasserijen en Änderungsschneidereien, o.a. bij Primavera (Bahrenfeld, Altona), in Niendorf, Othmarschen, Eimsbüttel. (Dit zijn de wijken waarvan ik zelf weet, maar ich bin mir sicher dat je ze in alle Stadtteile vindt, want ze zijn overal verplicht.) Over het algemeen direct mee te nemen of af te halen na ongeveer 2-3 dagen.
  • Online: Hofius.de
  • Voor de voetbalfans: HSV (op dit moment uitverkocht, maar binnenkort weer verkrijgbaar!) (Er worden er steeds 57.000 vrijgegeven – waarom? Nuja, 1) productie moet natuurlijk op stoom komen, maar ook 2) in een vol HSV-stadion passen 57.000 mensen 🙂 )
  • Lokale ondernemers steunen? Natuurlijk! Bekijk hier een overzicht voor Hamburg. En hier zijn nog meer Hamburgse ondernemers die creatief worden en zich op fashionable mondkapjes storten.
  • En sla ook zeker Etsy niet over.
  • In de FB-groep Masken für Hamburg worden tips gegeven voor het zelf maken van Masken en bieden leden hun eigen maaksels te koop aan.

Wat kosten die mondkapjes?

De prijzen verschillen nogal, zeg!

De goedkoopste Alltagsmasken die ik tot nu toe gevonden heb zijn die van, jawel, HSV, voor € 4,95 per kapje. De duurste waren die in de Änderungsschneiderei in de Waitzstraße, met € 18 per mondkapje.

Gemiddeld kosten ze tussen de € 7,50 en € 12 per stuk.

Bij dm kost een pakje Einwegmasken (wegwerpmaskers) € 9,95 voor tien stuks.

Hoe vaak moet je een mondkapje wassen/vervangen?

Herbruikbare Alltagsmasken was je het beste na elk gebruik. In de wasmachine op kookwas (95°C) en daarna heet strijken, op de hand kun je ze uitkoken (net als vroegah) en dan heet strijken.

Gebruik je filters in je masker, dan vervang je die idealiter elke twee uur. Mij lijkt het een wat hypothetische situatie, want je draagt ze in het ov en in de winkel. (Ik gebruik zelf geen filters.)
Hoe goed je kapje ook is, het ademt gewoon prut door een ding-op-je-hoofd, dus ik ken geen mensen die niet hun uiterste best doen het verblijf in ov en winkels zo kort mogelijk te houden.
Mijn tip voor filters: gewoon vervangen na elk gebruik, tenzij je je kapje wél lang achter elkaar draagt.

Ik weet niet helemaal zeker of alpaca’s ook een kapje op moeten, maar voor de zekerheid heeft mijn nieuwe collega Sunje er ook eentje:

Lees alles over het coronavirus in Hamburg

Over de zin/onzin van een mondkapjes…

Of het dragen van een mondkapje zin heeft of niet, dat laat ik graag bij de mensen die beslissen over de Maskenpflicht. Het doet er ook gewoon niet toe, want het is hier in Duitsland verplicht en zonder kun je in het ov of winkels geweigerd worden, of je krijgt een boete.

Is bekend wanneer de mondkapjesplicht wordt opgeheven?

Nee, op dit moment is daar nog niets over te zeggen. Ik verwacht eigenlijk dat we de rest van dit jaar nog met een masker op onze snoet zullen lopen.

Echt modieus gaat dit nooit worden, en lekker zitten doet het ook al niet, maar we maken er maar het beste van, desnoods met het model-onderbroek. 😉

Psst, sinds 15 juni kan het weer: op reis naar Duitsland. Hamburg is toch zeker ook een van de eerste bestemmingen op jouw lijst?! Niet? Hm, daar moeten we het dan eens ernstig over hebben! Bekijk hier een paar uitstekende redenen om een keer voor Hamburg te kiezen in plaats van voor Berlijn!

14 gedachten over “Mondkapjes verplicht in Duitsland: alles dat je moet weten over de Maskenpflicht

  1. Beste Fem,
    Dank je wel voor je duidelijke info over mondkapjes.
    Tot nu toe had ik veel vragen. Ook over de kindragers. Opgelost.
    Het zijn bizarre tijden.
    Met vriendelijke groet,
    Yvonne Helsloot, Amsterdam.

    Beantwoorden
    • Moin Yvonne, gern geschehen! Het zijn zeker bizarre tijden! Mocht je nog andere vragen hebben, stel ze gerust. De mondkapjes zijn hier nu sinds een week verplicht, maar werden al eerder ‘met klem aangeraden’, dus de meeste mensen, waaronder ikzelf, dragen ze al wat langer. (Wat me natuurlijk geen super-expert maakt, maar ik heb wel al het een en ander uitgeprobeerd aan wat makkelijk blijft zitten en waar je beter door kunt ademen enzo.)

      Beantwoorden
  2. Bedankt voor je info!
    Is een sjaal nog steeds toegestaan als neus/mondbedekking?
    Heb maandagochtend nl een uitvaart in duitsland en bij alle winkels hier in de buurt (straal van 50 km) zijn de mondkapjes uitverkocht…
    Groet Elias

    Beantwoorden
    • Nee, alleen in het openbaar vervoer, en in winkels, en bij bijv. de kapper, huisarts, enz. (zie boven in het artikel). Als je gewoon op straat loopt of in de natuur bent, hoef je geen mondkapje op.

      Beantwoorden
  3. Hoi Fem, nuttige info, dankjewel.

    Mogen wegwerpmaskers ook, dus die voor eenmalig gebruik?

    We gaan op mini vakantie naar Duitsland en hebben geen wasmachine, vandaar mijn vraag.
    Groetjes, Marleen

    Beantwoorden
      • Dankjewel voor de info en je snelle reactie! Hier in Nederland zijn ze inderdaad ook overal te koop. Dan haal ik hier alvast een aantal wegwerpmaskers voor gebruik bij jullie! 🙂 En bij tekort, is het goed te weten dat ze ook overal te koop zijn daar. Hartelijke groet, Marleen

        Beantwoorden

Plaats een reactie