Mondkapjes verplicht in Duitsland: alles dat je moet weten over de Maskenpflicht

Jawel, Leude, een heuse fashionblog vandaag! (Moeha!) We gaan het namelijk over het dragen van mondkapjes hebben.

Sinds 27 april zijn mondkapjes in heel Duitsland verplicht als je met het ov reist en winkels en andere openbare plekken bezoekt. Dus ik dacht, ik bericht eens over het leven als gemaskerde, en duik in vragen als ‘hoe draag je eigenlijk een mondkapje’, ‘welke mondkapjes zijn zinvol’ en natuurlijk ook ‘waar vind ik fashionable mondkapjes’, want een beetje ijdel zijn we dan toch ook wel. Los geht’s!

Zo draag je je mondkapje correct + alle regels die gelden voor de Maskenpflicht in Hamburg
Een waar fashion icon, toch? Naja, als het mij van de IC houdt, ben ik allang tevreden! #maskeauf !

Waar in Duitsland moet je een mondkapje dragen?

Richtlijn: een mondkapje draag je overal waar geen afstand gehouden kan worden (dit geldt op sommige plekken ook buiten).
Op deze plekken moet in elk geval een mondkapje gedragen worden (als de gelegenheden tenminste niet gesloten zijn i.v.m. lockdown…):

  • In heel Duitsland moet je je mond en neus bedekken als je met het ov reist.
  • Ook in winkels moet je Mund- und Nasenschutz dragen.
  • Musea, theaters, bioscopen, etc. Ben je in het theater of bioscoop, dan mag je mondkapje af als je op je plaats zit. Sta je dan weer op, bijvoorbeeld om naar de wc te gaan, dan zet je het weer op.
  • In de horeca draag je een mondkapje als je door het restaurant of café loopt. Aan tafel mag het af.
  • Ook bij de kapper, bij de dokter, fysiotherapeut moet je een mond- en neusbedekking dragen. Informatie hierover lees je op de site van de praktijk, en in de praktijk zelf.
  • Op scholen moeten kinderen op de gang en in de pauze Mund-Nasenschutz dragen, sinds 26 oktober deels ook tijdens de les.
  • Heb je een afspraak bij een bedrijf, bijvoorbeeld voor een adviesgesprek of een sollicitatie en het kan niet digitaal, dan draag je in de lobby en andere openbare ruimtes een mondkapje. In de bespreekruimte zelf mag het af, als je daar voldoende afstand kunt houden. Ben je niet zeker, vraag het dan vooraf. Je kunt er natuurlijk altijd zelf voor kiezen om je mondkapje op te houden.
  • De besmettingscijfers zijn zodanig opgelopen dat we sinds november in lockdown zitten en dat de Maskenpflicht verder uitgebreid is. Alle details en updates over waar je een mondkapje draagt vind je hier.

Wie moet in Duitsland een mondkapje dragen?

Volwassenen moeten in het ov en in winkels een Mund- und Nasenschutz dragen. Vanaf welke leeftijd kinderen een kapje moeten dragen verschilt per Bundesland. In Hamburg moeten kinderen die met hun ouders meegenomen worden in het ov of winkels vanaf 7 jaar een mondkapje dragen.

Geldt deze regel ook voor mensen die niet in Duitsland/Hamburg wonen?

Ja.

Tenzij je in een van de uitzonderingsgroepen hieronder valt:

Wie hoeft er hier géén mondkapje te dragen?

Er zijn uitzonderingen op de Duitse Maskenpflicht. De volgende mensen hoeven geen Mund- und Nasenschutz te dragen:

  • Kinderen jonger dan 7 jaar (dit geldt in Hamburg, er zijn Bundesländer waar de grens lager is, sommige Bundesländer verplichten mondneuskapjes vanaf 3 jaar);
  • Mensen die op grond van een lichamelijke of geestelijke beperking geen mondkapje kunnen dragen;
  • Mensen die om medische redenen geen mondkapje kunnen dragen, bijvoorbeeld astmapatiënten;
  • Doven en slechthorenden en hun eventuele begeleiders.

In de Bußgeldkatalog kun je zien welke uitzonderingen er op de Maskenpflicht in Duitsland zijn. Je vindt er ook terug hoe hoog de boetes zijn (per Bundesland) als je zonder reden geen mond- en neusbescherming draagt.

Welke mondkapjes zijn geschikt?

De regel is dat je je mond én neus moet bedekken in het ov en in winkels. Professionele mondkapjes met filters (FFP2 etc.) mag je dragen zolang er geen tekorten zijn voor medisch personeel. Inmiddels zijn ze redelijk goed verkrijgbaar en worden ze aan risicogroepen ook uitgedeeld bij apotheken.

Geen filterkapjes beschikbaar? Geen probleem, daar komen de zogenaamde “Alltagsmasken” of “Behelfsmasken”, gewoon van katoen, of wegwerpmaskers in beeld.

Ik vind overigens het woord “Behelfsmaske” wel uitermate toepasselijk, want man, behelpen is het wel met zo’n lap op je neus… (En ja, ik weet dat “behelfen” meer lagen heeft dan het Nederlandse “behelpen” 😉 )

De verschillen tussen mondkapjes

Welke mondkapjes zijn zinvol?
Bron: vergleich.org

Bij dit plaatje 2 voetnoten:

  • Dit plaatje gaat uit van één iemand die een mondkapje op heeft. Dus als jij een Alltagsmaske draagt, dan bescherm je zowel jezelf als de ander een beetje. Maar als iederéén een Alltagsmaske op z’n hoofd heeft en zich aan de afstandsregels houdt, is de bescherming natuurlijk duidelijk méér dan een beetje.
  • Een t-shirt of sjaal mág (nog) wel, zolang je mond én neus maar bedekt zijn. Ik raad je echter aan een Alltagsmaske/wegwerpmasker/FFP2-masker te dragen. Waarom? Omdat die uit meerdere lagen bestaan, beter blijven zitten en dus beter beschermen. Alltagsmasken ademen ook prettiger dan een sjaal.

Zelf mondkapjes maken

Je kunt ze zelf maken, het beste van dicht geweven katoen.

Hier vind je een paar handige tutorials voor het naaien van mondkapjes:

  • De tutorials van Nähfrosch (rond model) en Smarticular (recht model) zet je in een paar minuten een mondmasker in elkaar.
  • Liever een Nederlandse handleiding? Check maakjemondmasker.be
  • Crafty Daily heeft video tutorials voor verschillende modellen mondkapjes.
  • Snel iets nodig, niet handig en geen naaimachine in de buurt? Check deze tutorial voor een no-sew-mask.

Bonustip voor DIY-Masken:

  • Ga je zelf aan de slag, gebruik dan echt alleen katoen, want in polyester (etc.) stik je echt de moord. Katoen ademt duidelijk beter.

Welke modellen mondkapje zijn het handigst/prettigst/best?

Grofweg zijn er drie soorten mondkapjes: stoffen maskers zijn er in een ronde variant die min of meer op je gezicht aansluit, en in een rechthoekige variant met vouwen die iets meer bewegingsvrijheid geeft. Daarnaast zijn er wegwerpmaskers (die ook rechthoekig zijn). Voor de bandjes heb je de keuze uit bandjes die om je oren gaan of bandjes die om je hoofd gaan.

Ronde mondkapjes

Mijn eerste kappies waren ronde kapjes, want ik ben toch wel wat ijdel, dat wil ik best toegeven. Deze kapjes hebben vaak een beugeltje bovenaan, dat je om je neus kunt vouwen zodat het beter aansluit. Dit bevordert je zicht en verkleint de kans op een beslagen bril.

Er zijn modellen voor mannen, vrouwen en kinderen, en maten S, M, L.
Helaas zitten deze kapjes vaak toch prut als ze niet op maat gemaakt zijn… (en laten we wel wezen, wie gaat zo’n ding op maat laten maken?!) (Ik in elk geval niet, want ik ben ook nog steeds een Hollander, versteht sich ja.)

  • Pro:
    – met goede uitvoering iets modieuzer + minder kans op beslagen bril
    (Ik bracht het woord ‘modieus’ in verbinding met ‘mondkapjes’… moeha!)
  • Contra:
    – gapen en praten eigenlijk nauwelijks een optie omdat dan het ding gaat bewegen, bovendien is er ook minder ruimte om te ademen.

Rechthoekige mondkapjes

Rechthoekige mondkapjes met vouwen bedekken een (nog) groter deel van je gezicht en geven, dankzij de vouwen, wat meer bewegingsvrijheid.

Mijn eerste rechthoekige kapjes waren het model Bridjet-Jones-onderbroek (zie onder). Ik hecht toch wel waarde aan het concept ademen, dus ik geef inmiddels zero fucks en ga hier rustig mee naar de supermarkt. Ze ademen re-de-lijk, en blijven ook zitten bij praten en gapen.

Tip: verstel de bandjes (desnoods met een knoopje) om te zorgen dat het masker goed aansluit.

  • Pro:
    meer ruimte om te ademen en praten
  • Contra:
    – met pech resulteert het in de onderbroek-op-je-hoofd-look, waarvan hieronder akte + bijgeleverde zero fucks
    – ze zitten erg onder je ogen en je ziet dus niet heel veel

Voor speciale gelegenheden heb ik ook dit model bij Hofius.de besteld:

Wegwerpmaskers

Einwegmasken zijn vergelijkbaar met de mondkapjes die de tandarts draagt. Je kunt ze inmiddels bij drogisten en apotheken, en zelfs bij sommige supermarkten, makkelijk kopen.

  • Pro: deze mondkapjes zijn heel licht en voel je dus minder zitten. Zeker als je met warm weer langer in de trein moet is dit wel prettig.
  • Contra: ik vind ze meestal minder goed aansluiten en wat losjes zitten, ook zie ik veel mensen die het ding onder hun neus dragen (?!)

En zo’n vizier dan?

Een soort plastic lashelm, bij gebrek aan betere beschrijving, zag je de afgelopen maanden ook regelmatig voorbij komen. Het lijkt handig, want je kunt makkelijker ademen en je zicht wordt niet belemmerd. Je hebt er alleen niets aan. Een vizier beschermt je als iemand in je gezicht wil spugen.

Maar het vizier sluit nergens op je gezicht aan, dus virusdeeltjes kunnen alle kanten op gewasemd worden, en kunnen jou ook bereiken. Bovendien heb je met zo’n ding op nog steeds de gelegenheid om aan je gezicht te frummelen. Een vizier is daarom alleen extra spatbescherming als je onder het vizier ook een mondkapje draagt.

Let op! Vanaf 12 oktober geldt een vizier niet meer als voldoende mond-en-neus-bedekking en zijn ze alleen nog toegestaan als je er óók een goed aansluitend mondkapje onder draagt!

Filters in DIY-mondkapjes

Bij DIY-mondkapjes van katoen heb je de optie een vakje in te bouwen waar je een filter in kunt doen. Dit kan al een koffiefilter of keukenrol zijn, of zelfs materiaal uit luiers. (Ik ga me hier niet verder in verdiepen, sorry. 😉 )

Bij de filters gaat het erom dat eventuele vochtigheid van buitenaf er langer over doet je gezicht te bereiken.

Hoe draag je een mondkapje?

Heel simpel: over je neus en mond!

Het beste is dit stappenplan voor het dragen van een mondkapje:

  • Stap 1: thuis handen wassen
  • Stap 2: mondkapje opzetten, daarbij het kapje zo veel mogelijk alleen aan de hengsels aanraken
  • Stap 3: huis verlaten en niet meer aan het mondkapje zitten, ook al jeukt je gezicht als de hel (en dat gaat het geheid doen…)
  • Stap 4: met het ov reizen of boodschappen doen, met je vingers van dat ding af blijven: gezicht = no-go area!
  • Stap 5: weer thuis, handen wassen
  • Stap 6: mondkapje af doen, alleen aan de bandjes aanraken
  • Stap 7: mondkapje in de was mikken, liefst nog een keer handen wassen
  • Stap 8: fles wijn opentrekken

Meteen vanuit huis een mondkapje opzetten is natuurlijk vaak niet zo realistisch. Snap ik.

Veel mensen zetten het kapje op als ze het ov of de winkel binnenstappen en zetten het meteen daarna weer af. Dat is ook prima, als je er wel op let dat je handen echt schoon zijn en je het masker alleen aan de bandjes vastpakt en in geen geval aan de voorkant.

Net zo belangrijk blijft natuurlijk: handen wassen en afstand houden. Ook in Duitsland is het mondkapje géén vervanger van de anderhalve meter afstand.

Dikke don’ts zijn in elk geval:

  • Aan je gezicht en de voorkant van het mondkapje zitten terwijl je het draagt.
  • Het mondkapje ónder je neus dragen. Het heet Mund- UND Nasenschutz, hè, dus mond- én neusbescherming. Die draag je dus over zowel je mond als je neus.
  • Het mondkapje voor en na het boodschappen doen (aan de voorkant, ook nog!) naar beneden trekken en onder je kin laten hangen. Of aan één oor. Koekoek!
Zo draag je een mondkapje: mond- en neusbescherming op de juiste manier
Je ziet, je gaat er ook onwijs moeilijk van kijken als je je mond- en neusbescherming verkeerd draagt.

Help! Ik ben niet handig, waar koop ik een mondkapje?

I feel ya! Ik kan mijn Masken ook niet zelf fabrieken! Maar geen probleem: nu iedereen ze moet dragen, zijn Alltags-mondkapjes gelukkig steeds beter verkrijgbaar. Ook wegwerpmaskers kun je inmiddels op veel plekken kopen.

Dus ben je in Hamburg en heb je nog geen mondkapje, of wil je een mondkapje van Hamburgse makelij, dan kun je ze hier kopen:

  • Wegwerpmaskers koop je bij de apotheek, of bij een drogist, bijv. dm of Rossmann. Budni verkoopt katoenen maskers. Sommige Edeka’s verkopen ze inmiddels ook.
  • FFP2-maskers koop je bij de (online) apotheek, of bij dm of Rossmann. Er zijn best wat wilde varianten op de markt, dus ik zou altijd navragen bij een apotheek.
  • Wasserijen en Änderungsschneidereien (kleermakers). Over het algemeen direct mee te nemen of af te halen na ongeveer 2-3 dagen.
  • Lokale ondernemers steunen? Natuurlijk! Bekijk hier een overzicht voor Hamburg. En hier zijn nog meer Hamburgse ondernemers die creatief worden en zich op fashionable mondkapjes storten.
  • En sla ook zeker Etsy niet over.
  • In de FB-groep Masken für Hamburg worden tips gegeven voor het zelf maken van mond- en neusbedekking en bieden leden hun eigen maaksels te koop aan.

Support je club

Voor de voetbalfans: HSV heeft eigen maskers (steeds per 57.000 vrijgegeven – waarom? Nuja, 1) productie moet natuurlijk op stoom komen, maar ook 2) in een vol HSV-stadion passen 57.000 mensen :)), en uiteraard heeft ook FC St. Pauli zijn eigen signature mondkapjes. Dit zijn de

Wat kosten die mondkapjes?

De prijzen verschillen nogal, zeg!

Bij de drogist kost een pakje Einwegmasken (wegwerpmaskers) ongeveer € 10 voor tien stuks. Gelukkig worden ze ook steeds goedkoper naarmate de mondkapjesplicht uitgebreid wordt.

De goedkoopste katoenen Alltagsmasken die ik tot nu toe gevonden heb zijn die van, jawel, HSV, voor € 4,95 per kapje. De duurste waren die in de Änderungsschneiderei in de Waitzstraße, met € 18 per mondkapje (!). Gemiddeld kosten stoffen maskertjes tussen de € 7,50 en € 12 per stuk.

Hoe vaak moet je een mondkapje wassen/vervangen?

Herbruikbare Alltagsmasken was je het beste na elk gebruik. In de wasmachine op kookwas (95°C) en daarna heet strijken, op de hand kun je ze uitkoken (net als vroegah) en dan heet strijken.

Gebruik je filters in je masker, dan vervang je die idealiter elke twee uur. Dit is niet altijd realistisch, en meestal zul je je masker ook niet uren achter elkaar dragen. Mijn tip voor filters: gewoon vervangen na elk gebruik, tenzij je je mondkapje wél lang achter elkaar draagt of moet dragen. (Bijvoorbeeld omdat je werk doet waarbij je de hele dag je mond en neus moet bedekken.)

Wegwerpmaskers gooi je na gebruik in de prullenbak.

Ik weet niet helemaal zeker of alpaca’s ook een kapje op moeten, maar voor de zekerheid heeft mijn nieuwe collega Sunje er ook eentje:

Mond- en neusbescherming: zo draag je je mondkapje correct

Lees alles over het coronavirus in Hamburg

Over de zin/onzin van een mondkapjes…

Het is in Duitsland verplicht een mondkapje te dragen. Punt. Draag je geen masker op een plek waar dat wel moet, dan heb je zomaar een boete aan je broek. Deze boetes zijn in Hamburg en omgeving onlangs verhoogd, en er wordt steeds meer gecontroleerd op ‘Maskenmuffel’ (= sukkels die geen mondkapje dragen.)

O, en ook belangrijk…

Heb je vragen? Stel ze! Wil je iets delen? Gooi het in de comments! Maar hou het wel gezellig. Ik ga niet over het Mund- und Nasenschutz-beleid van de overheid en kan er niets aan veranderen. Ik geef alleen aan wat hier de regels zijn en welke opties er zijn als je mondkapjes gaat kopen. Standort Hamburg is geen platform voor discussies over het nut/onnut van maatregelen en is dus een wappievrije zone.

Is bekend wanneer de mondkapjesplicht wordt opgeheven?

Nee, op dit moment is daar nog niets over te zeggen. Ik verwacht persoonlijk dat we in elk geval de hele winter nog met een masker op onze snoet zullen lopen.

Echt modieus gaat dit nooit worden, maar we maken er maar het beste van, desnoods met het model-onderbroek. 😉

21 gedachten over “Mondkapjes verplicht in Duitsland: alles dat je moet weten over de Maskenpflicht

  1. Beste Fem,
    Dank je wel voor je duidelijke info over mondkapjes.
    Tot nu toe had ik veel vragen. Ook over de kindragers. Opgelost.
    Het zijn bizarre tijden.
    Met vriendelijke groet,
    Yvonne Helsloot, Amsterdam.

    Beantwoorden
    • Moin Yvonne, gern geschehen! Het zijn zeker bizarre tijden! Mocht je nog andere vragen hebben, stel ze gerust. De mondkapjes zijn hier nu sinds een week verplicht, maar werden al eerder ‘met klem aangeraden’, dus de meeste mensen, waaronder ikzelf, dragen ze al wat langer. (Wat me natuurlijk geen super-expert maakt, maar ik heb wel al het een en ander uitgeprobeerd aan wat makkelijk blijft zitten en waar je beter door kunt ademen enzo.)

      Beantwoorden
  2. Bedankt voor je info!
    Is een sjaal nog steeds toegestaan als neus/mondbedekking?
    Heb maandagochtend nl een uitvaart in duitsland en bij alle winkels hier in de buurt (straal van 50 km) zijn de mondkapjes uitverkocht…
    Groet Elias

    Beantwoorden
    • Nee, alleen in het openbaar vervoer, en in winkels, en bij bijv. de kapper, huisarts, enz. (zie boven in het artikel). Als je gewoon op straat loopt of in de natuur bent, hoef je geen mondkapje op.

      Beantwoorden
  3. Hoi Fem, nuttige info, dankjewel.

    Mogen wegwerpmaskers ook, dus die voor eenmalig gebruik?

    We gaan op mini vakantie naar Duitsland en hebben geen wasmachine, vandaar mijn vraag.
    Groetjes, Marleen

    Beantwoorden
      • Dankjewel voor de info en je snelle reactie! Hier in Nederland zijn ze inderdaad ook overal te koop. Dan haal ik hier alvast een aantal wegwerpmaskers voor gebruik bij jullie! 🙂 En bij tekort, is het goed te weten dat ze ook overal te koop zijn daar. Hartelijke groet, Marleen

        Beantwoorden
        • Personeel in supermarkten hoeft ook geen mondkapje op als ze achter een kassa zitten, want daar zit altijd een scherm voor. Als ze aan het vakkenvullen zijn of anderszins door de winkel lopen, moeten ze hun mond en neus bedekken, en dan zie je inderdaad vrij vaak van die vizierdingen. Het is toegestaan, maar die dingen helpen helaas geen fuck. (Wat mij echter geen reden lijkt om me zelf niet aan de regels te houden, eerder in tegendeel.)

          Beantwoorden
  4. Hi Fem,

    Weet jij misschien waar ik voor een collega, redelijk goedkoop, aan mondmaskers van St. Pauli kan komen. Ik bedoel dan die zwarte met het doodskopje en St. Pauli eronder?

    Peter

    Beantwoorden
    • Hi Peter, de club zelf heeft ze in de webshop voor € 13,99 per stuk, voor die prijs heb ik ze ook op Amazon gezien. (Tamelijk prijzig helaas :/) Die zijn zwart met de doodskop en de tekst aan de zijkant. Op Ebay heb ik ze voor € 8 per stuk gezien, zwart met doodskop en tekst groter in het midden (St. Pauli Behelfsmaske). Ik zou gokken dat de St. Pauli Tourist Office ze ook heeft, maar dat weet ik niet zeker.

      Beantwoorden

Plaats een reactie